Dlaczego nie zjadamy innych ludzi? To się po prostu nie opłaca Antropolodzy od dawna zmagają się z paradoksem dotyczącym kanibalizmu. Praktyka zjadania innych ludzi należy do zachowań objętych jednymi z najsilniejszych tabu, a jednocześnie ślady kanibalizmu pojawiają się na wszystkich kontynentach i we wszystkich epokach
Wielkie zagłębie produkcyjne wikingów. Na 100 tys. m2 powstawały tkaniny Badacze z Mosegaard Museum odkryli wielkie zagłębie tekstylne wikingów. Obejmowało ono obszar 100 000 metrów kwadratowych, na którym mieściły się 82 częściowo zagłębione w ziemi (grubehuse) budynki warsztatowe i jeden budynek mieszkalny.
Polska na szarym końcu. Mamy 39% analfabetów funkcjonalnych W 2023 roku 31 krajów OECD, w tym Polska, przeprowadziło nowy cykl Programu Międzynarodowej Oceny Kompetencji Dorosłych – PIAAC. To największe na świecie badanie tego typu, mierzące trzy kluczowe umiejętności dorosłych: rozumienie tekstu, rozumowanie matematyczne oraz rozwiązywanie problemów.
Nauki przyrodnicze
Jak człowiek zaczął polować? Obserwacje kapucynek dadzą odpowiedź?
wczoraj, 15:28Obserwacje brazylijskich kapucynek mogą dać odpowiedź na pytanie, dlaczego człowiek zaczął polować. Susana Carvalho z Uniwersytetu w Porto, Noemi Spangnoletti z Uniwersytetu w São Paulo oraz ich międzynarodowy zespół przez 45 miesięcy obserwowali dwie grupy kapucynek brodatych (Sapajus libidinosus) żyjących na tym samym obszarze. W tym czasie odnotowali 446 przypadków spożywania kręgowców przez te głównie owocożerne małpy.
Technologia
Pierwsza operacja neurochirurgiczna z bezpośrednim udziałem sztucznej inteligencji
wczoraj, 11:12Sztuczna inteligencja po raz pierwszy wsparła neurochirurga w czasie rzeczywistym podczas operacji usuwania guza mózgu. Opracowany na University College London system analizował obrazy przekazywane z endoskopu i wskazywał na znajdujące się w polu operacyjnym struktury, których uszkodzenie mogło doprowadzić do udaru, utraty wzroku lub śmierci pacjenta. Wspierana przez AI operacja zakończyła się sukcesem.
Humanistyka
Grób dziewczynki może zdradzić, jak ubierano się w epoce wikingów
wczoraj, 10:24Na stanowisku Skonager w pobliżu Varde w zachodniej Jutlandii archeolodzy badają niezwykły grób sprzed 1300 lat, z epoki wikingów. Zachowały się w nim fragmenty wełnianych i lnianych tkanin, które mogą pomóc odtworzyć sposób ubierania się jednej z pochowanych tam osób. Cmentarzysko zostało odkryte w 2024 roku. Znaleziono w nim pochówki niemowląt, dzieci, młodzieży i dorosłych oraz wyposażenie grobowe, w tym noże, bursztynowe i szklane paciorki. Szczególnie interesujący jest grób dziewczynki, którą pochowano z dwiema owalnymi zapinkami skålspænder. Na zapinkach przetrwały fragmenty tkanin.
Zdrowie/uroda
Już 20-latkowie mają blaszki miażdżycowe
31 sierpnia 2026, 15:10Miażdżycę kojarzy się z chorobą ludzi starszych. Jednak szeroko zakrojone badania przeprowadzone w Danii i Hiszpanii dowodzą, że to błędny pogląd. Henning Bundgaard z Uniwersytetu w Kopenhadze i Borja Ibanez z Narodowego Centrum Badań Układu Krążenia w Madrycie oraz ich współpracownicy donoszą na łamach New England Journal of Medicine (NEJM), że pierwsze zmiany w tętnicach można znaleźć już u... 20-latków. A wraz z wiekiem ich liczba rośnie niezwykle szybko.
Astronomia/fizyka
NASA wystrzeliła swoja najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman
31 sierpnia 2026, 12:36Wczoraj o godzinie 13:26 czasu polskiego NASA wysłała w przestrzeń kosmiczną swoją najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman. To nowe wielkie obserwatorium kosmiczne, które będzie badało ciemną energię, ciemną materię i planety pozasłoneczne. Teleskop wystartował na pokładzie rakiety Falcon Heavy firmy SpaceX z historycznego stanowiska 39A Centrum Kosmicznego im. Kennedy'ego na Florydzie. Teraz niezwykłe urządzenie czeka 3-miesięczna podróż i przygotowania do rozpoczęcia pracy.
Humanistyka
Sensacyjne odkrycie! Odnaleziono trumny ze szczątkami von Hochbergów, panów na Książu
29 sierpnia 2026, 07:34W mauzoleum rodziny vom Kramsta na cmentarzu komunalnym w Świebodzicach dokonano sensacyjnego odkrycia. Wczoraj, 28 sierpnia, podczas wykonywania dokumentacji architektonicznej i konserwatorskiej mauzoleum przeprowadzono przeniesienie i zabezpieczenie znajdujących się tam mocno uszkodzonych trumien i barokowych sarkofagów. Wówczas okazało się, że trumny i sarkofagi znajdujące się w górnej części mauzoleum nie należą do członków znanej świebodzickiej rodziny fabrykantów. To zmarli w XVIII i XIX wieku członkowie rodu von Hochbergów
Humanistyka
Powódź Magdaleny była tylko jedną z serii 16 wielkich powodzi z lat 1341–1343
26 sierpnia 2026, 10:54Przez wieki historycy byli przekonani, że tzw. powódź Marii Magdaleny – która rozpoczęła się w lipcu 1342 roku – była największym udokumentowanym tego typu wydarzeniem w średniowiecznej Europie. Nowe badania, przeprowadzone przez międzynarodowy zespół naukowy pod kierunkiem Andrei Kiss i Güntera Blöschla z Wiedeńskiego Uniwersytetu Technologicznego, dowodzą, że pomiędzy jesienią 1341 a końcem 1343 roku Europę nawiedziło aż 16 dużych powodzi. A rok 1342 był rekordowym w ciągu ostatnich 700 lat pod względem liczby takich wydarzeń.
Nauki przyrodnicze
Porzucone rurociągi ważnym źródłem zanieczyszczenia oceanów mikroplastikiem
26 sierpnia 2026, 13:09Zanieczyszczenie oceanów plastikiem kojarzy nam się zwykle z plastikowymi torbami i butelkami czy z sieciami rybackimi. Tymczasem Freija Mendrik, Richard C. Thompson i ich koledzy z University of Plymouth i North Carolina State University zwracają uwagę na źródło zanieczyszczeń, którego dotychczas nikt nie brał pod uwagę – stare rurociągi i wielofunkcyjne przewody łączące platformy wydobywcze z instalacjami na dnie morskim.
Humanistyka
W Chlebach odkryto monumentalny kompleks kultowy o 1000 lat starszy od Stonehenge
26 sierpnia 2026, 15:51W Chlebach w środkowych Czechach archeolodzy znaleźli okrągły monumentalny obiekt kultowy sprzed około 6500 lat. Jest więc on o około 1000 lat starszy niż Stonehenge. Odkrycie daje nam możliwość lepszego poznania wiedzy astronomicznej rolniczych społeczności neolitu Europy Środkowej.
Astronomia/fizyka
Nieukończony teleskop i przypadkowe odkrycie. Jak umierająca gwiazda zwraca materię
27 sierpnia 2026, 10:34Astronomowie skupieni w Dragonfly Focuced Research Organization (DFRO) z Santa Fe zarejestrowali wyjątkowy proces, który od dawna umykał obserwacjom – moment, w którym szczątki umierającej gwiazdy są rozrywane i wchłaniane przez otaczający ją gaz. Zjawisko takie zarejestrowano w znajdującej się 650 lat świetlnych od Ziemi Mgławicy Ślimak, jednej z najbliższych nam i najlepiej poznanych mgławic.
Nauki przyrodnicze
Londyńskie Muzeum Historii Naturalnej otworzy salę zamkniętą dla publiczności od 80 lat
27 sierpnia 2026, 17:27Ponad 80 lat temu drzwi jednej z sal Muzeum Historii Naturalnej w Londynie zostały zamknięte przed publicznością. I tak już zostało. Jednak wkrótce to się zmieni. Za trzy tygodnie, 16 września, galeria ponownie zostanie otwarta. Można będzie w niej podziwiać wystawę „Natura i my”, poświęconą temu, jak na przestrzeni wieków zmieniał się stosunek człowieka do przyrody.
Psychologia
Koncert metalowy zwiększył tolerancję uczestników na ból
28 sierpnia 2026, 10:47Lydia Schneider i Thomas H. Fritz z Instytutu Ludzkiego Poznania i Nauk o Mózgu im. Maxa Plancka postanowili sprawdzić, czy intensywne przeżycie muzyczne może zmienić sposób, w jaki organizm radzi sobie z bólem. Badanie przeprowadzili podczas Wacken Open Air – jednego z największych festiwali metalowych na świecie.
Humanistyka
W Chlebach odkryto monumentalny kompleks kultowy o 1000 lat starszy od Stonehenge
26 sierpnia 2026, 15:51W Chlebach w środkowych Czechach archeolodzy znaleźli okrągły monumentalny obiekt kultowy sprzed około 6500 lat. Jest więc on o około 1000 lat starszy niż Stonehenge. Odkrycie daje nam możliwość lepszego poznania wiedzy astronomicznej rolniczych społeczności neolitu Europy Środkowej.
Humanistyka
Sensacyjne odkrycie! Odnaleziono trumny ze szczątkami von Hochbergów, panów na Książu
29 sierpnia 2026, 07:34W mauzoleum rodziny vom Kramsta na cmentarzu komunalnym w Świebodzicach dokonano sensacyjnego odkrycia. Wczoraj, 28 sierpnia, podczas wykonywania dokumentacji architektonicznej i konserwatorskiej mauzoleum przeprowadzono przeniesienie i zabezpieczenie znajdujących się tam mocno uszkodzonych trumien i barokowych sarkofagów. Wówczas okazało się, że trumny i sarkofagi znajdujące się w górnej części mauzoleum nie należą do członków znanej świebodzickiej rodziny fabrykantów. To zmarli w XVIII i XIX wieku członkowie rodu von Hochbergów
Astronomia/fizyka
Nieukończony teleskop i przypadkowe odkrycie. Jak umierająca gwiazda zwraca materię
27 sierpnia 2026, 10:34Astronomowie skupieni w Dragonfly Focuced Research Organization (DFRO) z Santa Fe zarejestrowali wyjątkowy proces, który od dawna umykał obserwacjom – moment, w którym szczątki umierającej gwiazdy są rozrywane i wchłaniane przez otaczający ją gaz. Zjawisko takie zarejestrowano w znajdującej się 650 lat świetlnych od Ziemi Mgławicy Ślimak, jednej z najbliższych nam i najlepiej poznanych mgławic.
Astronomia/fizyka
Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii
28 sierpnia 2026, 16:21Ponad 2 kilometry pod ziemią, w kanadyjskim laboratorium SNOLAB, rozpoczął prace jeden z najbardziej czułych instrumentów, jakie kiedykolwiek zbudowano na potrzeby poszukiwania ciemnej materii. SuperCDMS (Super Cryogenic Dark Matter Search) SNOLAB zbiera właśnie pierwsze dane naukowe. Na razie to faza wstępna, a właściwa kampania naukowa rozpocznie się w 2027 roku.
Astronomia/fizyka
NASA wystrzeliła swoja najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman
31 sierpnia 2026, 12:36Wczoraj o godzinie 13:26 czasu polskiego NASA wysłała w przestrzeń kosmiczną swoją najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman. To nowe wielkie obserwatorium kosmiczne, które będzie badało ciemną energię, ciemną materię i planety pozasłoneczne. Teleskop wystartował na pokładzie rakiety Falcon Heavy firmy SpaceX z historycznego stanowiska 39A Centrum Kosmicznego im. Kennedy'ego na Florydzie. Teraz niezwykłe urządzenie czeka 3-miesięczna podróż i przygotowania do rozpoczęcia pracy.
Nauki przyrodnicze
Londyńskie Muzeum Historii Naturalnej otworzy salę zamkniętą dla publiczności od 80 lat
27 sierpnia 2026, 17:27Ponad 80 lat temu drzwi jednej z sal Muzeum Historii Naturalnej w Londynie zostały zamknięte przed publicznością. I tak już zostało. Jednak wkrótce to się zmieni. Za trzy tygodnie, 16 września, galeria ponownie zostanie otwarta. Można będzie w niej podziwiać wystawę „Natura i my”, poświęconą temu, jak na przestrzeni wieków zmieniał się stosunek człowieka do przyrody.
Zostań Patronem
Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.
Zobacz listę Patronów KopalniWiedzy
Wywiad
Jak francuski filolog klasyczny tropi książki skradzione z polskiej biblioteki
Było to zaledwie kilka tygodni po rozpoczęciu mojej pracy w Oddziale Rękopisów. Moja przełożona zapytała mnie, czy nie chciałbym opracować katalogu dawnych listów przechowywanych w naszych zbiorach. Szukając zespołów korespondencji, natrafiłem na listy słynnego renesansowego hellenisty i zauważyłem, że części z nich brakuje. Wydało mi się to podejrzane. Ponieważ podczas pracy nad doktoratem musiałem czytać setki rękopiśmiennych listów rozproszonych w bibliotekach i archiwach całej Europy, wiedziałem, jak i gdzie szukać. Szybko udało mi się zlokalizować brakujące listy w niemieckiej bibliotece, gdzie zostały nabyte pod koniec lat osiemdziesiątych. To jeszcze bardziej wzbudziło moje podejrzenia.
REKLAMA
Artykuły
Najczęstsze zagrożenia bezpieczeństwa IT w firmach - jak się przed nimi chronić?
Cyberbezpieczeństwo przestało być problemem dotyczącym wyłącznie dużych korporacji. Ataki coraz częściej obejmują również małe i średnie przedsiębiorstwa, które nie zawsze posiadają rozbudowane zespoły IT oraz odpowiednie procedury bezpieczeństwa.Dla cyberprzestępcy wielkość organizacji często ma drugorzędne znaczenie. Liczy się przede wszystkim możliwość przejęcia konta użytkownika, zaszyfrowania danych, uzyskania dostępu do systemów albo wykorzystania infrastruktury do dalszych ataków.W praktyce wiele incydentów rozpoczyna się od stosunkowo prostych zdarzeń: kliknięcia w fałszywy link, wykorzystania słabego hasła, nieaktualnego systemu czy błędnie skonfigurowanego dostępu zdalnego.Jakie zagrożenia występują w firmach najczęściej i jakie działania pozwalają znacząco ograniczyć ryzyko?
Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii 
NASA wystrzeliła swoja najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman 
Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii Ruszył jeden z najczulszych wykrywaczy ciemnej materii ostatnia aktywność
Polecane książki
Wydana przez Marginesy „Bieda w Ameryce” nie jest książką dla każdego. Jeśli silnie definiujesz się przez spór polityczny, uważasz za liberała, socjalistę, konserwatystę, lewicowca, prawicowca, wolnościowca czy jakiego byśmy określenia nie użyli, jeśli odrzucasz wszystko, co w najmniejszym stopniu nie zgadza się z przyjętą przez Ciebie ideologią, jeśli obrażają Cię fakty, to szkoda Twojego czasu. To lektura dla osób o otwartych umysłach, takich, które potrafią przed samymi sobą przyznać się, że rzeczywistość może nie wyglądać tak, jak sobie wymyśliły.
więcej