Na Słowacji odkryto rzymski fort z czasów wojen markomańskich
W miejscowości Šurany na południowym zachodzie Słowacji archeolodzy natrafili na pozostałości rzymskiego fortu, datowanego na drugą połowę II wieku, najprawdopodobniej na okres wojen markomańskich, toczonych w latach 166–180. Odkrycia dokonano w trakcie prac poprzedzających budowę parku przemysłowego Šurany Industrial Park, a prowadzonych przez Instytut Archeologiczny Słowackiej Akademii Nauk pod kierunkiem Mateja Ruttkaya. Badania, rozpoczęte w marcu 2025 roku, objęły dotąd ponad 150 hektarów terenu.
Sam obóz zajmuje około 7,4 hektara i stanowi pierwsze tego typu znalezisko na Ponitrzu, na obszarach leżących na północ od Dunaju, gdzie ślady rzymskiej obecności wojskowej wciąż są słabo udokumentowane. W odróżnieniu od typowych prostokątnych rzymskich obozów, założenie w Šuranach ma nieregularny kształt. Mimo to zachowało wszystkie klasyczne elementy fortyfikacyjne: wał, fosę oraz aż pięć bram wjazdowych. Szczególną uwagę badaczy przyciągnęła brama typu clavicula, z półkolistym wałem i fosą osłaniającą wejście. To pierwszy udokumentowany na terenie dzisiejszej Słowacji przykład takiego rozwiązania obronnego.
Na stanowisku odkryto też liczne szczątki kostne – zarówno całe szkielety, jak i ich fragmenty – odnalezione w fosach, jamach gospodarczych oraz płytkich, pospiesznie wykopanych grobach. Zdaniem kierowników zespołu badawczego, Marka Vojtečka i Michala Chebena, większość zmarłych to prawdopodobnie rzymscy żołnierze. Świadczy o tym bogaty zestaw przedmiotów znalezionych przy szczątkach: groty włóczni i strzał, fragmenty hełmów, elementy zbroi segmentowej i łuskowej, zapinki legionowe, monety oraz charakterystyczne żelazne ćwieki z podeszew wojskowych sandałów. Odkryto również przedmioty codziennego użytku – siekierę, nóż i kostkę do gry.
Układ pochówków sugeruje nagłą gwałtowną śmierć i pospieszne grzebanie ciał, prawdopodobnie tuż po starciu zbrojnym z Germanami. Naukowcy chcieliby się dowiedzieć, kim dokładnie byli zmarli, jaka była przyczyna ich śmierci oraz dlaczego liczne cenne przedmioty nie zostały zabrane.
Wyjaśnienie tych zagadek wymaga współpracy międzynarodowej. Datowanie radiowęglowe wykonują laboratoria w Poznaniu, analizę mikromorfologiczną osadów – specjaliści z Czech, badania archeogenetyczne – Uniwersytet Wiedeński, a analizy izotopowe – ośrodki w Niemczech, Polsce, a być może również w Republice Południowej Afryki. Pełne wyniki będą znane dopiero za kilka lat.
Odkrycie z Šuran wpisuje się w szerszy kontekst rzymskiej obecności na zachodniej Słowacji, obejmujący m.in. inskrypcję z 179 roku wyrytą na skale zamkowej w Trenczynie oraz wcześniej odnaleziony obóz w Želiezovcach, gdzie – jak się przypuszcza – cesarz Marek Aureliusz mógł pisać fragmenty swoich „Rozmyślań”. Na terenie przyszłego parku przemysłowego natrafiono też na wczesnośredniowieczną osadę z VII–VIII wieku, osadę z epoki brązu oraz dwa cmentarzyska – jedno awarskie, drugie użytkowane od epoki brązu aż po X wiek.
Komentarze (0)