Już 20-latkowie mają blaszki miażdżycowe
Miażdżycę kojarzy się z chorobą ludzi starszych. Jednak szeroko zakrojone badania przeprowadzone w Danii i Hiszpanii dowodzą, że to błędny pogląd. Henning Bundgaard z Uniwersytetu w Kopenhadze i Borja Ibanez z Narodowego Centrum Badań Układu Krążenia w Madrycie oraz ich współpracownicy donoszą na łamach New England Journal of Medicine (NEJM), że pierwsze zmiany w tętnicach można znaleźć już u... 20-latków. A wraz z wiekiem ich liczba rośnie niezwykle szybko.
W ramach projektu REACT naukowcy przebadali 16 808 osób w wieku 18–70 lat, u których wcześniej nie rozpoznano miażdżycy. Uczeni wykorzystali trójwymiarowe USG do sprawdzenia tętnic szyjnych i udowych, a angio-TK do oceny tętnic wieńcowych. Chcieli sprawdzić, kiedy pojawiają się pierwsze blaszki miażdżycowe i jak choroba się rozprzestrzenia.
Wyniki są zaskakujące. Bezobjawową miażdżycę zidentyfikowano u 57,1% badanych. Występowała ona u 63,4% mężczyzn i 50,9% kobiet. Jednak – co najważniejsze – chorobę wykrywano już u najmłodszych uczestników badania. Blaszki miażdżycowe miało 8,7% mężczyzn i 6,7% kobiet w wieku 18–29 lat. W grupie 30–39 lat było to odpowiednio 34,6% i 21,3%. Z wiekiem różnica ta zmniejszała się. U mężczyzn częstotliwość występowania miażdżycy zaczyna gwałtownie rosnąć w młodszym wieku, natomiast u kobiet szczególnie szybki wzrost następuje po 40. roku życia. Badacze zauważyli, że pokrywa się to z okresem okołomenopauzalnym.
W wieku 60–70 lat bardzo rzadko spotyka się kogoś, kto nie ma żadnych blaszek miażdżycowych. Nie znaleziono ich u 1,9% mężczyzn i 8,1% kobiet.
Z wiekiem zmienia się też natura choroby. U młodych osób blaszki występują zwykle w jednym obszarze, przeważnie w tętnicach szyjnych. Później coraz częściej widać je w kilku miejscach jednocześnie. Wśród osób w wieku 60–70 lat blaszki występujące jednocześnie w tętnicach szyjnych, udowych i wieńcowych miało 56,3% mężczyzn i 30,7% kobiet.
Z badań płynie też bardzo ważny wniosek dotyczący pomiaru zwapnienia tętnic wieńcowych. Pomiar calcium score (CAC) to ilościowa ocena zwapnień w tętnicach wieńcowych dokonywana podczas krótkiej tomografii serca. Autorzy badań podkreślają, że calcium score wynoszący 0 nie oznacza braku miażdżycy, a jedynie brak zwapnień blaszki miażdżycowej. U osób w wieku. W opisanym w NEJM badaniu wśród osób w wieku 30–39 lat, u których angio-TK wykryła blaszki miażdżycowe w tętnicach wieńcowych, 41,8% mężczyzn i 48,4% kobiet miało calcium score wynoszący 0.
Autorzy badań podkreślają, że ich wyniki nie dowodzą, iż należy wykonywać badania całej zdrowej populacji. Analiza ma bowiem charakter przekrojowy, porównuje ludzi w różnym wieku, a nie śledzi przez dekady tych samych osób. Zatem na jej podstawie nie można odtworzyć tempa rozwoju choroby u konkretnego człowieka. Dowodzi jednak, że zanim pojawią się pierwsze objawy miażdżycy, choroba może rozwijać się przez całe dziesięciolecia.
Naukowcy opisali swoje badania na łamach New England Journal of Medicine, w artykule Prevalence of Silent Atherosclerosis across Adult Life.
Komentarze (0)