Zdrowe życie superstulatków. To dzięki nietypowej populacji komórek odpornościowych?

| Nauki przyrodnicze
Postaw mi kawę na buycoffee.to
Artyom Kabajev, Unsplash

Superstulatkowie – osoby, które przekroczyły 110. rok życia – fascynują naukowców i nie tylko ich. Są naturalnym przykładem zdrowego starzenia się. Z jakiegoś powodu unikają najczęstszych chorób wieku podeszłego, w tym nowotworów. Naukowcy z RIKEN, Uniwersytetu w Osace, Uniwersytetu Keio oraz Human Technopole, pracami których kierowali Kosuke Hashimoto, Piero Caminci i Yasumichi Arai, zwracają na łamach Cell Reports uwagę, na obecność w organizmach superstulatków rzadkiej populacji limfocytów T.

Mowa tutaj o cytotoksycznych limfocytach CD4 (CD4 CTL), które łączą cechy dwóch klasycznych rodzajów odporności komórkowej. Zwykle limfocyty CD4 koordynują odpowiedź immunologiczną, a zabijaniem zainfekowanych lub zmienionych nowotworowo komórek zajmują się limfocyty CD8. Tymczasem CD4 CTL nadal zachowują zdolności koordynujące, ale nabywają też umiejętności zabijania, produkując granzymy i perforyny.

Badacze przeanalizowali profil pojedynczych komórek krwi u ośmiu osób w wieku 70–90 lat, dziesięciu 100-latków i dziesięciu superstulatków i wykazali, że odsetek CD4 CTL znacząco rośnie wraz z wiekiem. W najmłodszej grupie mediana tych komórek względem wszystkich zsekwencjonowanych limfocytów T wynosiła 4%, w grupie stulatków było to 9,6%, by w grupie superstulatków wzrosnąć do 17,6%. Co interesujące u zdrowego 80-latka również zauważono wysoki odsetek tych komórek, co oznacza, że mechanizm ten może działać niezależnie od wieku kalendarzowego.

Naukowcy prześledzili też sposób, w jaki komórki pomocnicze zamieniają się w zabójców. Znaleźli komórki przejściowe, które tracą białko CD27, ale zachowują CD28. Co więcej, mimo zaawansowanego różnicowania, komórki te nie wykazywały cech wyczerpania immunologicznego, co zwykle towarzyszy przewlekłej stymulacji układu odpornościowego w starzejącym się organizmie.

Dalsza analiza pokazała, że populacja CD4 CTL jest zdominowana przez pojedyncze klony. Co fascynujące, gdy porównano sekwencje receptorów dominujących klonów CD4 CTL u zdrowych superstulatków – którzy nigdy nie chorowali na nowotwory – okazało się, że pokrywają się one z sekwencjami receptorów znajdowanych w guzach pacjentów onkologicznych, zwłaszcza z niedrobnokomórkowym rakiem płuca.

Autorzy badań wysunęli hipotezę, że ekspansja CD4 CTL w późnej starości to odpowiedź organizmu na przetrwałe antygeny pochodzące ze starzejących się komórek, utajonych wirusów czy subklinicznych zmian nowotworowych. To może oznaczać, że u superstulatków układ odpornościowy prowadzi stały nadzór immunologiczny nad potencjalnymi zagrożeniami nowotworowymi, zanim jeszcze staną się one klinicznie istotne.

superstulatkowie zdrowie układ odpornościowy komórki