Udało się znaleźć wyjątkową księgę. „Almagest” z dopiskami Galileusza
9 marca 2026, 18:51Kilka tygodni temu Ivan Giuseppe Malara z Uniwersytetu w Mediolanie, przeglądał XVI-wieczną kopię „Almagestu” Klaudiusza Ptolemeusza, gdy dokonał niespodziewanego odkrycia. Na jednej z czystych stron ktoś ręcznie zapisał Psalm 145. „Almagest” to jedno z najbardziej wpływowych dzieł naukowych w historii. Napisany w II wieku przedstawia geocentryczną wizję kosmosu i był podstawowym podręcznikiem astronomii przez 1400 lat. Malara od trzech lat prowadzi badania, których celem jest określenie, w jaki sposób Galileusz studiował „Almagest”, z którego wydania korzystał i jaką rolę odegrała jego lektura w konfrontacji z „O obrotach ciał niebieskich” Kopernika.
Dieta roślinna pomaga w leczeniu zapalenia dziąseł
3 kwietnia 2019, 11:53Przeciwzapalna dieta roślinna pomaga zwalczyć krwawienie związane z zapaleniem dziąseł.
Dziób-niespodzianka
12 kwietnia 2012, 05:47Teoria, że gołębie zawdzięczają swoje zdolności nawigacyjne obfitującym w magnetyt neuronom z dziobów, właśnie została obalona. Okazało się bowiem, że to nie komórki nerwowe, ale makrofagi.
Imperialne Chiny. Mimo wady wrodzonej chłopiec był w pełni akceptowany przez społeczność
24 kwietnia 2026, 09:00Na cmentarzu Wenchi w chińskiej prowincji Shanxi chowano zwykłych ludzi. Nie członków elity czy najbiedniejszych, a takie osoby, z których w większości składa się społeczeństwo – od przeciętnie zarabiających po niższą klasę średnią. W jednym z grobów pochowano młodego człowieka razem z dorosłą kobietą i skromnymi darami grobowymi. Niby nic szczególnego, a to właśnie jego szczątki trafiły na łamy naukowego czasopisma International Journal of Osteoarchaeology. Okazało się bowiem, że jest to pierwszy zidentyfikowany w Chinach archeologiczny przypadek rozszczepienia wargi i podniebienia.
Ciekłe kryształy w nanoporach wytwarzają zaskakująco duże ujemne ciśnienie
26 kwietnia 2019, 11:32Ujemne ciśnienie rządzi nie tylko Wszechświatem czy kwantową próżnią. Zjawisko to, choć odmiennej natury, pojawia się między innymi w ciekłych kryształach wypełniających nanopory. W Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie zaprezentowano metodę, która po raz pierwszy pozwoliła oszacować wielkość ujemnego ciśnienia w przestrzennie ograniczonych układach ciekłokrystalicznych.
Grafen o krok bliżej
18 maja 2012, 15:13Wynaleziony przed kilku laty grafen ma niezwykle interesujące właściwości elektroniczne oraz pewną poważną wadę. Nie występuje w nim pasmo wzbronione, zatem nie jest możliwe wyłączenie przepływu prądu
Człowiek, szczur, mysz i makak starzeją się w zaskakująco podobny sposób
9 czerwca 2026, 10:02Myszy, szczury, makaki i ludzie starzeją się w zaskakująco podobny sposób. Na łamach Nature ukazały się wyniki niezwykle interesujących badań, z których wynika, że możliwe jest bardzo precyzyjne określenie wieku biologicznego komórki oraz obliczenie przewidywanego czasu śmierci.
Ludzie już 120 000 lat temu piekli i jedli włókna roślinne
20 maja 2019, 09:15Anatomicznie współcześni ludzie piekli i jedli włókna roślinne już 120 000 lat temu. Dowody na takie zachowania znaleźli naukowcy z południowoafrykańskiego University of the Witwatersrand, którzy badali jaskinię Klasies River w południowej części Przylądka Dobrej Nadziei.
Jak tłuszcze mleczne indukują nieswoiste zapalenie jelit
18 czerwca 2012, 10:24W ciągu stulecia częstość występowania nieswoistego zapalenia jelit (ang. inflammatory bowel diseases, IBD) bardzo wzrosła. Najnowsze badania łączą to zjawisko ze zmianą diety, a wskutek tego mikroflory przewodu pokarmowego. Spożywamy więcej mlekopochodnych tłuszczów nasyconych, a mniej tłuszczów wielonienasyconych, co sprzyja ekspansji redukującej siarczyny beztlenowej bakterii Bilophila wadsworthia.
Polacy stworzyli olbrzymią bazę danych oddziaływania leków psychotropowych na EEG
10 sierpnia 2026, 10:21Leki psychotropowe od dekad stanowią podstawę leczenia zaburzeń psychicznych, jednak sposób, w jaki dokładnie wpływają na aktywność elektryczną mózgu, nigdy wcześniej nie został zbadany na tak dużą skalę. Zespół naukowców – w składzie Magdalena Szponar, Patrycja Dzianok, Bartłomiej Gmaj, Wojciech Jernajczyk i Jan Kamiński – z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Instytutu Psychiatrii i Neurologii oraz SUNY Upstate Medical University, przeanalizował ponad 24 tysiące zapisów EEG pochodzących z dwóch warszawskich szpitali psychiatrycznych. Wyniki tej pracy, opublikowane w czasopiśmie eBioMedicine, tworzą największy jak dotąd atlas neurofizjologicznych „podpisów" głównych klas leków psychotropowych.
