ChatGPT jak człowiek. Zauważono u niego... dysonans poznawczy

29 maja 2025, 10:30

Jedną z najważniejszych cech sztucznej inteligencji i to taką, która ma powodować, że będzie ona dla nas niezwykle użyteczna, jest obietnica podejmowania przez nią racjonalnych decyzji. Opartych na faktach i bezstronnej analizie, a nie na emocjach, przesądach czy fałszywych przesłankach. Pojawia się jednak coraz więcej badań pokazujących, że wielkie modele językowe (LLM) mogą działać nieracjonalnie, podobnie jak ludzie. Naukowcy z Wydziałów Psychologii Uniwersytetu Harvarda i Uniwersytetu Nowej Południowej Walii oraz Wydziału Nauk Komputerowych Boston University i firmy Cangrade zauważyli u ChataGPT-4o istnienie... dysonansu poznawczego.



Roślina naśladuje ranną mrówkę, by przyciągnąć kleptopasożytnicze muchówki

29 września 2025, 09:59

Nauka odkrywa coraz więcej fascynujących tajemnic świata przyrody. Jedną z największych są interakcje pomiędzy roślinami a zwierzętami. Niedawno dowiedzieliśmy się, że rośliny słyszą zapylaczy i odpowiednio modyfikują swoje zachowanie, a następnie badacze poinformowali, że i owady reagują na dźwięki wydawane przez rośliny. Teraz Ko Mochizuki z Ogrodu Botanicznego Universytetu Tokijskiego odkrył pierwszy przypadek rośliny, która wydziela zapach naśladujący... ranną mrówkę, by przyciągnąć zapylacze.


Masakra kobiet i dzieci sprzed 3000 lat. Walka o wpływy i ofiara na południu Europy

26 lutego 2026, 17:51

Kobiety i dzieci były celem jednej z największych prehistorycznych maskar w Europie. Badania na stanowisku Gomolawa w północnej Serbii ujawniły istnienie tam masowego grobu, w którym pochowano co najmniej 77 osób. Większość ofiar stanowiły kobiety i dzieci. Do masakry doszło około 2800 lat temu, a ofiary zostały zakatowane tępymi przedmiotami i były zabijane za pomocą broni białej. Był to zaplanowany z premedytacją akt masowej przemocy. Pochówek w Gomolawie jest wyjątkowy nie tylko ze względu na skalę masakry, ale również na związki pomiędzy ofiarami.


Łaskotki to zjawisko powszechne i międzykulturowe

13 godz. temu

Nad fenomenem łaskotek zastanawiali się Arystoteles, Sokrates i Darwin. Mimo to od tysięcy lat stanowią one zagadkę i jedno z najbardziej niedocenianych zjawisk w naukach o człowieku. Ziliang Xiong i Konstantina Kilteni z Radboud Universiteit i Karolinska Institutet postanowili to zmienić i opublikowali w Nature Human Behaviour obszerne badanie łaskotliwości człowieka.


Optymalna pozycja siedząca, czyli coś dla komputerowca

29 listopada 2006, 12:33

Wbrew powtarzanym często zaleceniom, aby uniknąć bólu pleców, wcale nie należy przyjmować podczas siedzenia skrajnie wyprostowanej pozycji. Nowe studium wykazało, że najlepiej nieco rozluźnić mięśnie i odchylić się lekko do tyłu.


Tak wyglądało drzewo© Frank Mannolini, New York State Museum

Najstarsze drzewo świata to prawdziwy olbrzym

21 kwietnia 2007, 05:49

Według wyników ostatnich rekonstrukcji, najstarsze znane drzewo świata miało ok. 9 m wysokości, a z wyglądu przypominało współczesną palmę.


Podwójne życie... genów pudla

19 października 2007, 12:31

Geny determinujące kolor okrywy włosowej pudla pomagają także zwalczać infekcje. Przekonali się o tym naukowcy z Uniwersytetu Stanforda, którzy badali DNA setek psów, poszukując mutacji odpowiadających za umaszczenie.  


Elektryczne kolana

7 lutego 2008, 23:48

Jedną z zalet urządzeń mobilnych jest możliwość pracy w miejscach oddalonych od cywilizacji. Odbiorniki GPS, palmtopy czy telefony satelitarne mogą działać niemal w dowolnym miejscu na Ziemi, a spory zasięg mają nawet zwykłe komórki. Kłopoty może jednak sprawiać źródło zasilania gadżetów: na odludziu dość trudno naładować ich akumulatory. Rozwiązaniem problemu mogą okazać się produkujące prąd nakolanniki skonstruowane na University of Michigan.


Muzyka i ruch to jedno

6 maja 2008, 16:52

Daniel Levitin, profesor z McGill University, zwany często rockandrollowym doktorem, bada wpływ muzyki na mózg. Współpracował z wieloma znanymi postaciami ze "świata nut", m.in. Stevie Wonderem. W ramach swojego najnowszego studium odkrył powiązania pomiędzy rozwojem ludzkości jako gatunku a ewolucją samej muzyki.


Zakatarzona mysz

24 lipca 2008, 00:22

Specjaliści z amerykańskiego Johns Hopkins University wyhodowali interesujący szczep myszy, których najważniejszą cechą jest przewlekłe upośledzenie węchu. Zwierzęta posłużą jako zwierzęcy model ludzkich chorób dotykających miliony ludzi na całym świecie.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy