Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast
5 marca 2026, 10:53Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.
Sąd Najwyższy na YouTube?
10 lutego 2012, 13:01Już wkrótce amerykański Sąd Najwyższy może otworzyć własny kanał na YouTube. Senacki Komitet Sprawiedliwości zaaprobował ustawę, która nakłada na Sąd Najwyższy obowiązek transmitowania posiedzeń.
Połowa witryn zawiera dziury
22 grudnia 2016, 13:31Aż 46% z miliona najpopularniejszych witryn internetowych jest narażonych na atak. Z analiz firmy Menlo Security wynika, że witryny te np. korzystają z przestarzałego oprogramowania, które zawiera luki pozwalające na przeprowadzenie ataku phishingowego. Część z tych witryn padła ofiarą ataku w ciągu ostatnich 12 miesięcy.
Nadaktywne dziewczynki częściej chorują jako dorosłe osoby
22 lipca 2006, 11:16Nadaktywne dziewczynki częściej niż inne dzieci cierpią w późniejszym życiu na choroby serca. Naukowcy nie są jednak pewni, czy między tymi dwoma zjawiskami istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy.
Plastikowa czy drewniana – co nauka mówi o bezpieczeństwie mikrobiologicznym deski do krojenia
8 czerwca 2026, 07:54Każdy z nas ma w kuchni deskę do krojenia. Zwykle nie zastanawiamy się nad nią zbyt długo. Leży na stole, czeka na marchewkę albo pierś kurczaka i zazwyczaj kończy dzień pod strumieniem gorącej wody. A jednak przez ostatnie dekady ten niepozorny przedmiot był obiektem badań mikrobiologicznych, regulacji prawnych i gorących sporów w środowiskach zajmujących się bezpieczeństwem żywności. Okazuje się, że wybór między deskami drewnianą a plastikową to nie kwestia estetyki – to sprawa zdrowia publicznego.
Gdzie na żółwia czyha niebezpieczeństwo?
5 marca 2012, 19:01Żółw skórzasty to największy z żyjących obecnie żółwi morskich. Ma on też największy zasięg. Jednocześnie jest gatunkiem krytycznie zagrożonym. Od roku 1980 we wschodniej części Oceanu Spokojnego populacja tego żółwia spadła o ponad 90%. Przyczyną szybkiego zmniejszania się populacji jest najprawdopodobniej rybołówstwo.
W dziejach życia takiej nici DNA jeszcze nie było
20 stycznia 2017, 11:15Naukowcy z PAN-u odcisnęli fragment pojedynczej nici DNA. Otrzymany negatyw pozostawał chemicznie aktywny i był zdolny do przyłączania odpowiednich zasad nukleinowych tworzących kod genetyczny.
Co łączy Celtów z lekami przeciwnowotworowymi?
14 sierpnia 2006, 10:22Urzet barwierski, używany przez Celtów do malowania ciała na niebiesko, by zwalczyć strach przed wrogami, może obecnie znaleźć zastosowanie w walce z nowotworami.
Ciastka z plastiku. Jak drożdże przerabiają odpady na żywność
24 sierpnia 2026, 13:51Naukowcy z Southern Illinois University Carbondale opracowali proteinowe ciastka z resztek roślinnych i... plastikowych odpadów. Wynalazek powstał w ramach programu NASA, którego celem jest opracowanie rozwiązań mających na celu zapewnienie żywności tam, gdzie jej dostawy mogą być utrudnione – od regionów klęsk żywiołowych, przez okręty podwodne po długotrwałe załogowe misje kosmiczne.
Wpływ napojów dietetycznych na hormony jelitowe osób z cukrzycą
23 marca 2012, 13:23Wypicie przed testem doustnego obciążenia glukozą dietetycznego napoju zwiększa u zdrowych oraz pacjentów z cukrzycą typu 1., lecz nie typu 2. poziom glukagonopodobnego peptydu 1 (ang. glucagon-like peptide 1, GLP-1). GLP-1 należy do grupy hormonów jelitowych inkretyn. U zdrowych osób są one odpowiedzialne za 50-60% wydzielania insuliny. W cukrzycy typu 2. zaobserwowano zmniejszenie ich sekrecji.
