Zmierzyli (prawie) nic. Fizycy pobili rekord czułości pomiaru energii
13 maja 2026, 08:34Zeptodżul to tyle energii, ile potrzeba, by przesunąć czerwoną krwinkę o nanometr (miliardową część metra) w górę. Brzmi abstrakcyjnie? Fińskim fizykom udało się nie tylko zmierzyć taką energię, ale nawet pobić tę granicę – wykryli sygnał zaledwie 0,83 zeptodżula.
Bielenie koralowców na Wielkiej Rafie nie ogranicza się do płycizn
5 września 2018, 10:38Badanie epizodu masowego bielenia koralowców Wielkiej Rafy w 2016 r. wykazało, że nie ograniczało się ono do płycizn.
Fobie przyspieszają starzenie?
17 lipca 2012, 11:04Naukowcy z Brigham and Women's Hospital (BWH) odkryli, że u kobiet w średnim wieku i starszych zaburzenia lękowe w postaci fobii wiążą się z krótszymi telomerami. Studium sugeruje zatem, że lęk fobiczny stanowi czynnik ryzyka przyspieszonego starzenia.
Liczby na ciele. To najstarszy datowany zapis liczbowy w Mezoameryce?
16 czerwca 2026, 09:12Wśród ponad pięciu tysięcy glinianych figurek wydobytych z wykopalisk w La Blanca jedna nie daje spokoju badaczom. Fragment ceramiki z odłamaną dolną częścią, z górną ukształtowaną w abstrakcyjny, „języczek", nosi na sobie jedenaście starannie odciśniętych kropek, rozłożonych w trzy kolumny – 3, 4, 4. Figurka pochodzi z lat 750–650 przed Chrystusem. Jeśli interpretacja Julii Guernsey i Stephanie M. Strauss z University of Texas oraz Michaela Love'a z California State University jest słuszna, mamy do czynienia z najstarszym datowanym zapisem liczbowym w całej Mezoameryce.
Lecząc choroby przyzębia, zapobiegamy alzheimerowi
4 października 2018, 14:14Długoterminowa ekspozycja na bakterie wywołujące choroby przyzębia (Porphyromonas gingivalis) powoduje stan zapalny i degenerację neuronów myszy, które przypominają skutki choroby Alzheimera (ChA) u ludzi.
Silne kobiece charaktery eliminują negatywny wpływ brutalnych mediów
31 sierpnia 2012, 10:19Na widzach obojga płci przemoc, także z elementami seksualnymi, robi mniejsze wrażenie (nie przeraża ani nie aktywuje uprzedzeń), jeśli dotyczy pozytywnie przedstawionych silnych kobiet. Prof. Christopher Ferguson z Texas A&M International University nazwał zaobserwowane zjawisko efektem Buffy. Miłośnicy X Muzy znają tę postać z serialu i filmu fabularnego pt. "Buffy: postrach wampirów".
Mózg nie ma osobnych obszarów dla różnych języków. Przetwarza je w tym samym miejscu
29 lipca 2026, 07:32Czy mózg dwujęzyczny posiada jeden, uniwersalny „procesor gramatyczny” dla obu języków, czy raczej każdy język ma swoją odrębną neuronalną maszynerię? To pytanie od dekad dzieli badaczy dwujęzyczności – jedna teoria zakłada elastyczne współdzielenie mechanizmów, druga przewiduje, że języki, nawet formalnie podobne, są przetwarzane w osobnych obszarach mózgu.
Ludzie nie pozwalają odrodzić się populacji walenia biskajskiego
7 listopada 2018, 10:54Waleń biskajski został w przeszłości niemal wytępiony przez człowieka. Po wielu dziesięcioleciach od wprowadzenia zakazu polowań populacja tego majestatycznego stworzenia zaczęła się powoli odradzać, zwiększając się od roku 1990 do 450 osobników. Jednak około roku 2010 zanotowano kolejny spadek. Jego przyczyną jest znowu działalność człowieka.
Urodzinowy wschód słońca wyznaczył plan miasta
18 października 2012, 11:16Aleksandria została zbudowana na planie wyznaczonym przez pozycję wschodzącego słońca w dniu narodzin Aleksandra Wielkiego.
Fortyfikacje sprzed 4000 lat na północy Maroka
1 października 2026, 08:24Nad rzeką Oued Beht w północno-zachodnim Maroku archeolodzy zbadali konstrukcję, która miała chronić miejscową ludność już około 4 tysięcy lat temu. Rów, wał ziemny i ściana tworzyły barierę utrudniającą dostęp do południowej części stanowiska. Wzniesienie tej konstrukcji pokazuje, że mieszkańcy tamtych terenów podejmowali znaczne przedsięwzięcia budowlane w okresie, o którym wciąż niewiele wiemy.
