Zmienia się układ sił w świecie nauki. Chiny szybko umacniają swoją pozycję
10 listopada 2025, 09:43Na czele międzynarodowych zespołów naukowych coraz częściej będą stali badacze z Chin, informują naukowcy z Uniwersytetów w Chicago i Wuhan. Amerykanie postanowili przewidzieć, jak zmieni się rozkład sił w światowej nauce w przyszłości. W tym celu najpierw wytrenowali model sztucznej inteligencji na 80 000 artykułów naukowych opublikowanych w najlepszych magazynach naukowych świata. Algorytm dowiadywał się z nich, kto był autorem pracy, kto stał na czele zespołu badawczego. Następnie przetestowano go na bazie danych OpenAlex, w której wymienionych jest niemal 6 milionów artykułów naukowych.
Kapsaicyna zapobiega uszkodzeniu wątroby
23 kwietnia 2015, 11:38Kapsaicyna, alkaloid papryczek chili, zapobiega powstaniu i postępom uszkodzenia wątroby. W najnowszych badaniach zaprezentowano jej antyzwłóknieniowy potencjał.
W Pompejach nie było najlepiej z higieną. Dopiero akwedukt poprawił sytuację
14 stycznia 2026, 16:54Pompeje, zanim zostały pogrzebane przez erupcję Wezuwiusza, mogły poszczycić się liczącą setki lat historią. W tym czasie miejscowość przechodziła liczne zmiany. Część z nich dotyczyła systemu zaopatrzenia wodę oraz publicznych łaźni. Naukowcy z Uniwersytetów w Oxfordzie, Moguncji, Berlinie i Innsbrucku przyjrzeli się osadom węglanowym w studniach, łaźniach i akwedukcie Pompejów, co pozwoliło im określić, w jaki sposób zmieniała się higiena mieszkańców oraz jakość i źródła zaopatrzenia w wodę.
Oczyszczanie oceanów
5 czerwca 2015, 10:03W przyszłym roku rozpocznie się faza pilotażowa projektu Ocean Cleanup. Na początek pilotaż obejmie 2-kilometry wód przybrzeżnych wyspy Tsushima. Specjaliści szacują, że każdego roku z tej wyspy trafia do oceanu około 1 m3 zanieczyszczeń na każdego mieszkańca.
Już Homo erectus zbierał kryształy. Również szympansy się nimi interesują
9 marca 2026, 11:03Około 780 000 lat temu pewien Homo erectus znalazł kryształ górski i zabrał go do jaskini. To najstarszy znany przykład interakcji przedstawicieli Homo z kryształami. Ale nie jedyny. W Chinach na stanowisku Zhoukoudian, obok szczątków H. erectus pochodzących sprzed co najmniej 600 tysięcy lat, znaleziono dwadzieścia kryształów kwarcu. W Indiach i Austrii kryształy odkryto w warstwie kultury aszelskiej. Zaś w RPA w jaskini Wonderwerk znaleziono kryształy w różnych warstwach sprzed 276–500 tysięcy lat. A co najważniejsze, żaden z tych kryształów nie był używany jako narzędzie, broń czy ozdoba. Z jakiegoś powodu Homo przynieśli je do swojego domu i tam przechowywali.
Rekordowo potężna wiązka
9 lipca 2015, 10:15Naukowcy z Fermi National Accelerator Laboratory poinformowali o uzyskaniu najpotężniejszej w dziejach wiązki cząstek. Będzie ona służyła do badania neutrin. Eksperci nie mają oczywiście ustanawiać rekordów dla samych rekordów. Im większa moc wiązki, czyli im więcej cząstek można w niej upakować, tym większa szansa na zarejestrowanie obecności neutrin.
Kruki wcale nie podążają za wilkami. Wyjaśniono zagadkę kruków przy wilczych zdobyczach
11 maja 2026, 07:25Odyn wysyłał w świat kruki Huginna i Munina, by zbierały dla niego informacje. Bóg posyłał też z nimi wilki, Geriego i Frekiego, by upewnić się, że kruki będą miały co jeść. Związek kruków i wilków jest więc ludziom od dawna znany. Jednak od tysiącleci ludzie zakładali, że kruk podąża za drapieżnikiem, by zebrać resztki po uczcie. Jednak myliliśmy się. Kruki nie śledzą wilków. Zapamiętują krajobraz i wracają tam, gdzie jedzenie pojawia się najczęściej.
Potężna zorza polarna poza Układem Słonecznym
31 lipca 2015, 10:07Astronomowie odkryli pierwszą znaną nam zorzę polarną poza Układem Słonecznym. Zjawisko jest 10 000 razy bardziej intensywne od obserwowanych w Układzie Słonecznym. Zorzę odkryto na obiekcie o tak małej masie, że znajduje się ona na granicy pomiędzy gwiazdą a brązowym karłem.
Podziemny gigant. Grzybnia AM jest setki milionów razy dłuższa niż odległość Ziemia-Słońce
15 czerwca 2026, 09:20Pod naszymi stopami rozciąga się struktura o rozmiarach trudnych do wyobrażenia: sieć mikoryzowych grzybni o łącznej długości około 110 biliardów kilometrów – to dystans 735 milionów razy większy niż odległość Ziemi od Słońca. O rozmiarach tej niezwykłej sieci poinformował na łamach Science międzynarodowy zespół naukowców, w tym badaczy z Vrije Universiteit, Jet Propulsion Laboratory, Society for the Protection of Underground Networks (SPUN) i instytutu AMOLF w Amsterdamie. W jego skład wchodzili, między innymi, Justin D. Stewart, Corentin Bisot, Rachel I. M. Cargill, Stuart West oraz E. Toby Kiers.
Węglowe nanowłókna z powietrza
21 sierpnia 2015, 12:55Chemicy z George Washington University (GWU) opracowali technologię, która zamienia atmosferyczny dwutlenek węgla w użyteczny materiał. Być może w przyszłości węglowe nanowłókna będziemy pozyskiwać z powietrza, a technika ta będzie jednym z elementów zapobiegania globalnemu ociepleniu
