Jak lód sprzyjał zróżnicowaniu gatunku
12 września 2012, 11:53Pieśce, zwane inaczej lisami polarnymi, są znane ze swego zamiłowania do epickich wędrówek po lodzie. Ich wyprawy mogłyby się stać kanwą serii ciekawych filmów przyrodniczych, wydaje się jednak, że w dość nieodległej przeszłości, bo podczas małej epoki lodowcowej (MEL), odegrały o wiele ważniejszą rolę - sprawiły, że co odważniejsze drapieżne ssaki z Arktyki udały się na rekonesans Islandii i zostały. Skoro pojawiła się możliwość w postaci lodowego mostu, należało ją wykorzystać...
„Trzy zdjęcia tej samej osoby”. Jak powstały Plejady i Hiady?
21 lipca 2025, 08:22Orion Nebula Cluster (ONC), Plejady i Hiady mogą reprezentować trzy etapy rozwoju takiej samej gromady gwiazd, uważają naukowcy z irańskiego Instytutu Zaawansowanych Studiów Badań Podstawowych oraz Uniwersytetu w Bonn. Znaleźli oni dowody wskazujące, że te trzy układy gwiazd rozwijały się w ten sam sposób.
Nie taki nawyk sztywny, jak go malują
30 października 2012, 11:43Przez to, że nawyki są tak głęboko zakorzenione w mózgu, możemy automatycznie wykonywać daną czynność, wykorzystując dostępną pojemność do realizacji innych zadań. Okazuje się jednak, że nie mamy do czynienia z całkowitą samowolą, bo pewien fragment kory przedczołowej stale kontroluje, jakie nawyki są uruchomione w określonym momencie.
Dlaczego rośnie liczba zdiagnozowanych nowotworów u osób przed 50. rokiem życia?
1 października 2025, 16:47W ostatnich latach coraz częściej słyszymy o rosnącej liczbie nowotworów u osób przed 50. rokiem życia. Media częściej informują o takich przypadkach, szczególnie gdy nowotwór zostanie zdiagnozowany u osoby znanej. To zwiększone zainteresowanie nowotworami u ludzi młodych spowodowało wzrost liczby artykułów naukowych na ten temat oraz zmianę zaleceń dotyczących badań przesiewowych. Na przykład w USA zalecono, by badania pod kątem raka okrężnicy robić po 45., a raka piersi po 40. roku życia.
Wrak czy wraki z Antykithiry?
8 stycznia 2013, 07:29Jednostka z Antykithiry, w której przed laty znaleziono słynny przyrząd do obliczania pozycji ciał niebieskich, była wyjątkowo duża jak na swoje czasy albo mamy do czynienia z dwoma, a nie jednym statkiem - twierdzą archeolodzy.
W LHC temperatury są 100 000 razy wyższe niż w Słońcu. Jak lekkie jądra mogą to przetrwać?
12 grudnia 2025, 10:58Podczas kolizji w Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) pojawiają się temperatury ponad 100 000 razy wyższe niż wewnątrz Słońca. Jednak w jakiś sposób lekkie jądra atomowe i odpowiadające im antyjądra wyłaniają się z tych kolizji nienaruszone, mimo że siły utrzymujące jądra powinny ulec osłabieniu i lekkie jądra powinny rozpaść się w znacznie niższych temperaturach. Fizycy od dekad zastanawiali się, jak to możliwe. Prowadzony w CERN-ie i będący częścią LHC eksperyment ALICE dostarczył właśnie pierwszych eksperymentalnych dowodów pozwalających opisać, jak to jest możliwe.
Powibruje i pokieruje
26 lutego 2013, 17:47Vibrobelt to wibrujący pas dla rowerzystów, który zastępuje GPS, prowadząc jadącego we właściwym kierunku.
Starsi mężczyźni chętniej sięgają po sól niż kobiety
9 kwietnia 2026, 07:57Sól towarzyszy człowiekowi od tysięcy lat — jako przyprawa i konserwant. Obecnie jej nadmiar stał się poważnym problemem zdrowotnym. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by dorośli spożywali nie więcej niż pięć gramów soli dziennie, tymczasem globalne średnie spożycie soli przez dorosłych szacuje się na 10,78 g dziennie. Skutki nadużywania soli są poważne. Szacuje się, że w 2021 roku z powodu nadmiernego spożycia soli na świecie odnotowano 1,8 miliona zgonów. Nadmiar sodu w diecie wiąże się z nadciśnieniem tętniczym, chorobami układu krążenia, uszkodzeniem nerek, a nawet przyspieszonym pogorszeniem funkcji poznawczych u seniorów.
Robot to dla nas (prawie) człowiek?
24 kwietnia 2013, 13:03Gdy oglądamy losy robotów, w naszym mózgu aktywują się te same, nomen omen, obwody, co podczas śledzenia wydarzeń dotyczących innych ludzi.
Królowa Elisenda, klasztor w Barcelonie i zaskakujące wyniki badań pochówków
1 czerwca 2026, 12:43Barceloński klasztor Santa Maria de Pedralbes świętuje w tym roku siedemsetlecie istnienia. Z tej okazji naukowcy postanowili zajrzeć do wnętrza ośmiu XIV-wiecznych grobowców. To, co tam odkryli wywróciło do góry nogami wiele z tego, co historycy sądzili, że wiedzą o tym miejscu.
