Futhark starszy z VI wieku na słowiańskim stanowisku archeologicznym
17 lutego 2021, 09:29Pierwszym pismem słowiańskim była głagolica, stworzona w IX wieku przez Cyryla, który wraz ze swoim bratem Metodym prowadzili w IX wieku chrystianizację Słowian. Teraz w czeskiej miejscowości Łany, w pobliżu granicy ze Słowacją, znaleziono dowód, że do Słowian już wcześniej docierały runy.
Pożary w Australii: 113 gatunków potrzebuje pilnej pomocy. Niektóre znalazły się na skraju zagłady
12 lutego 2020, 11:49Australijski Departament Rolnictwa, Wody i Środowiska opublikował wstępną listę 113 gatunków zwierząt, które będą wymagały pilnej pomocy z powodu tegorocznych pożarów. Na liście znalazły się te gatunki, które straciły znaczną liczbę osobników oraz duże połacie habitatów. Pożary zepchnęły kilka gatunków na skraj zagłady
Paliwo ze spalin
17 grudnia 2007, 23:54Okazuje się, że przedstawiony niedawno pomysł przekształcania dwutlenku węgla w proszek do pieczenia nie jest jedyną receptą na efekt cieplarniany. Badacze z ośrodka Sandia National Laboratories w Albuquerque próbują bowiem odwrócić proces spalania za pomocą energii słonecznej. Dzięki nim niepopularny gaz może zostać użyty do produkcji paliw.
Sztuczna inteligencja po raz pierwszy zaprojektowała funkcjonalny genom bakteriofaga
7 sierpnia 2026, 11:11Zespół badaczy z Arc Institute, Uniwersytetu Stanforda i Memoral Sloan Kettering Cancer Center – pod kierunkiem Samuela H. Kinga, Maksa E. Wilkinsona i Briana L. Hie – opublikował pracę, która przesuwa granice biologii syntetycznej. Po raz pierwszy udało się zaprojektować za pomocą sztucznej inteligencji kompletne, funkcjonalne genomy wirusów – bakteriofagów. Naukowcy wykorzystali modele językowe Evo 1 i Evo 2 wyspecjalizowane w genomie. Modele te, podobnie jak modele generujące tekst, uczą się reguł rządzących sekwencjami DNA na ogromnych zbiorach danych, obejmujących materiał z ponad dwóch milionów genomów.
Światło może poruszać się jak trąba powietrzna. Nie wiadomo, jak można to wykorzystać
26 lutego 2020, 10:33Przez 20 lat naukowcy badali, jak światło obraca się wokół osi podłużnej równoległej do kierunku jego ruchu. Powstaje jednak pytanie, czy może się ono poruszać w inny sposób. Teraz, dzięki urlopowi naukowemu dwóch akademików dowiedzieliśmy się, że światło może obracać się wzdłuż osi poprzecznej, prostopadłej do kierunku jego ruchu
Obejrzeć przed cięciem
10 lutego 2008, 00:06Im więcej wiadomo o pacjencie przed wykonaniem zabiegów chirurgicznych czy radioterapii, tym większe szanse na ich udane zakończenie. Dlatego dużą wagę przykłada się do odpowiedniego planowania oraz doskonalenia narzędzi pomagających w takich przygotowaniach. Do takich narzędzi należy zaliczyć system opracowywany przez naukowców z Uppsala University. Dzięki nimu lekarze będą mogli dokładnie obejrzeć, a nawet dotknąć trójwymiarowego modelu badanego organu.
Badanie sugeruje, że różne grupy szympansów mają różne akcenty
4 września 2026, 08:13W miarę dorastania ludzki akcent staje się coraz wyraźniejszy, a my często potrafimy poznać po nim, skąd pochodzi mówca. Nowe badania sugerują, że podobny proces zachodzi też u szympansów. Charakterystyczne cechy odgłosów danej populacji pojawiają się już u najmłodszych, a z czasem stają się coraz wyraźniejsze. Do takich wniosków doszli Kassandra Giragosian z Queen Mary University of London, Marina Davila-Ross z University of Portsmouth oraz Derry Taylor z Institute des Sciences Cognitives Marc Jeannerod.
Podczas wykopalisk w piwnicy Courtauld Gallery odkryto średniowieczny kafelek z mityczną bestią i inne cenne artefakty
12 marca 2020, 14:16Pod koniec 2019 r. podczas wykopalisk związanych z przebudową w piwnicy Courtauld Gallery w Londynie archeolodzy z MOLA (Museum of London Archaeology) odkryli średniowieczne szambo, a w nim szereg interesujących artefaktów, m.in. kafelek z mityczną bestią, pozłacany pierścionek czy żelazną ostrogę.
Alarm przeciwpożarowy z wasabi
19 marca 2008, 11:48Każdy, kto kiedykolowiek skosztował wasabi (chrzanu japońskiego Wasabia japonica), wie, jaką ma moc. Niewtajemniczonych informujemy, że naprawdę wielką... To dlatego japońscy naukowcy, którzy pracują nad alarmem przeciwpożarowym dla osób głuchych i niedosłyszących, zdecydowali się wykorzystać właśnie jego zapach.
Japończycy rozwiązali zagadkę twardnienia bawełnianych ręczników podczas naturalnego suszenia
27 marca 2020, 21:10Uprane bez płynu zmiękczającego bawełniane ręczniki, które naturalnie wyschną, twardnieją. Dotąd nie było wiadomo, czemu się tak dzieje, ale japońscy naukowcy z Kao Corporation i Uniwersytetu Hokkaido uważają, że rozwiązali tę zagadkę.
