Wyjątkowo odporny układ scalony
13 września 2007, 08:33NASA stworzyła wyjątkowo wytrzymały układ scalony. Może on nieprzerwanie pracować przez 1700 godzin w temperaturze 500 stopni Celsjusza.
Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny
6 maja 2026, 07:31Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.
Poziom oceanu wokół Grenlandii będzie... spadał. Tym silniej, im gwałtowniejsze ocieplenie
27 stycznia 2026, 09:59W wyniku globalnego ocieplenie na całym świecie rośnie poziom oceanów. Wzrost ten nie jest równomierny. Na przykład w okolicy Statuy Wolności wzrost ten wynosi około 3 mm/rok, a przy wyspie Guam wzrost wynosi prawie 5 mm/rok. Jedną z głównych przyczyn, dla której poziom oceanów rośnie, jest roztapianie się lądolodu Grenlandii. Tymczasem przy samej Grenlandii poziom wody będzie spadał i to w bardzo szybkim tempie – prognozują naukowcy z USA, Kanady i Wielkiej Brytanii. A im bardziej gwałtowne ocieplenie, tym ten spadek będzie większy.
Strefa zamieszkania wokół gwiazd M jest szersza niż sądzono
25 października 2011, 11:50Astrobiolodzy poszukując planet, na których może istnieć życie, mówią o planetach znajdujących się w „strefie zamieszkania". Opisuje ona taką odległość planety od gwiazdy macierzystej, która pozwala na występowanie wody w stanie ciekłym. Dla Układu Słonecznego strefa zamieszkania rozciąga się w odległości od 0,7 do 3 jednostek astronomicznych.
Menopauza zwiększa ryzyko choroby Alzheimera
11 października 2017, 10:41Podczas menopauzy dochodzi do takich zmian metabolicznych w mózgu, które mogą zwiększać ryzyko choroby Alzheimera, informują naukowcy z Weill Cornell Medicine i University of Arizona. Odkrycie to może pomóc odpowiedzieć na pytanie, dlaczego u kobiet choroba Alzheimera występuje na tyle częściej niż u mężczyzn, że różnicy tej nie tłumaczy nawet fakt, iż panie żyją dłużej
Skąd woda w bursztynie
9 października 2007, 12:42Żywica drzewna i woda nie mieszają się. Dlatego od dawna badacze zastanawiali się, w jaki sposób w kopalnej żywicy z okolic Morza Bałtyckiego, czyli bursztynie, pojawiły się krople wody ze złapanymi w pułapkę skorupiakami czy amebami. Teraz udało im się znaleźć odpowiedź na to pytanie (Proceedings of the National Academy of Sciences).
Najstarsze znane ofiary dżumy. Wiele z nich to dzieci
23 czerwca 2026, 10:01Międzynarodowy zespół pod kierunkiem Ruairidha Macleoda i Frederika V. Seersholma z Uniwersytetu Kopenhaskiego – w skład którego wchodzili Martin Sikora i Eske Willerslev – przeanalizował DNA z zębów 46 osób pochowanych na czterech cmentarzyskach nad Angarą, na zachodnim brzegu Bajkału, datowanych na 5500-5000 lat temu. U 18 osób wykryto Yersinia pestis, czynnik sprawczy dżumy. Wskaźnik wykrywalności wynosi tutaj zatem 39 procent. Tymczasem badania paleogenomiczne średniowiecznych ofiar czarnej śmierci z londyńskiego Smithfield dały wynik zaledwie 20 procent.
Powstanie cyfrowy bliźniak Morza Bałtyckiego
13 marca 2026, 14:36Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego i PAN dostali zielone światło oraz pieniądze na stworzenie cyfrowego bliźniaka Morza Bałtyckiego. Polscy uczeni chcą, by za kilka lat MERMAID stał się unikatową na skalę Europy platformą operacyjnego prognozowaniu stanu Bałtyku. Cyfrowa wersja Bałtyku pozwoli na bardzo precyzyjne prognozowanie sztormów, fal, podmuchów wiatru czy zlodzenia i będzie nieocenioną pomocą dla kapitanów jednostek pływających, rybaków, administracji portów czy budowniczych farm wiatrowych.
Kolibry otrzepują się z przyspieszeniem większym niż w F1
9 listopada 2011, 10:28Latanie w czasie deszczu nie jest dla ptaków ani przyjemne, ani łatwe. Kolibry wzięły się jednak na pewien sposób. Pozbywają się kropel wody, potrząsając energicznie głową. Gdyby nie przyspieszenie, jakie wtedy osiągają (sięga ono 34 g), stanowiłyby niezłą kopią otrzepującego się psa.
Elektroniczna skóra wzorowana na krążkopławach
2 listopada 2017, 12:05Elektroniczna skóra o pełnym spektrum wrażliwości skóry biologicznej zrewolucjonizowałaby zarówno protetykę, jak i robotykę. Obecne technologie są bardzo wrażliwe, ale tylko w wąskim zakresie słabych nacisków. Przy wysokich ciśnieniach, które mogą powodować uszkodzenia, wrażliwość, niestety, spada. By sobie z tym poradzić, zespół Bina Hu z Huazhong University of Science and Technology zwrócił się ku atollom wyvillei (Atolla jellyfish).
