Duży mózg zawdzięczamy mikrobiomowi jelit
7 stycznia 2026, 12:53Wiele gatunków naczelnych, w tym ludzie, posiada duży mózg w porównaniu do wielkości ciała. Mózgi te ewoluowały wraz z odpowiednimi adaptacjami metabolicznymi, zwiększającymi dopływ energii do mózgu, w tym ze zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Wiadomo, że mikrobiom jelit wpływa na metabolizm gospodarza, jednak rola mikrobiomu w ewolucji mózgu naczelnych nie jest jasna. Naukowcy z kilku amerykańskich uczelni podjęli się zbadania wpływu mikroorganizmów zamieszkujących jelita naczelnych na ewolucję ich mózgów.
Spór o szczelinowanie trwa w najlepsze
1 kwietnia 2015, 11:01Najnowsze analizy dotyczące szczelinowania hydraulicznego i jakości wody pitnej sugerują, że szczelinowanie nie ma znaczącego wpływu na zanieczyszczenie wody metanem. Ich wyniki są sprzeczne z wnioskami, jakie wyciągnięto podczas głośnych badań z roku 2011 i 2013
Zegar na Księżycu poprawiłby ziemskie pomiary czasu, pomógł w stworzeniu księżycowego GPS
23 lutego 2026, 11:11Dzięki niezwykłemu rozwojowi technologii dysponujemy już tak doskonałymi zegarami, że potrafimy zauważyć różnicę czasu pomiędzy zegarem umieszczonym u podnóża góry a zegarem na jej szczycie. Utrzymanie tak olbrzymiej dokładności w zegarach umieszczonych na Ziemi jest niezwykle trudne. Każda zmiana temperatury, każde drganie, każde wahanie ciśnienia zakłóca działanie zegara. Konieczne jest wykorzystywanie kosztownych i energochłonnych systemów chłodzenia i izolacji. Nigdy nie są one też w pełni skuteczne. Rozwiązaniem problemu mogłoby być umieszczenie zegara optycznego... na Księżycu.
Znaleziono najstarsze znane narzędzia?
17 kwietnia 2015, 11:34Podczas spotkania Towarzystwa Paleoantropologicznego w San Francisco naukowcy ze Stony Brook University poinformowali o znalezieniu najstarszych narzędzi wykonanych przez przodków człowieka. Zdaniem grupy badawczej, na czele której stała Sonia Harmand, narzędzia te są aż o 800 000 lat starsze niż dotychczasowi rekordziści.
Jak przeziębienie może chronić przed przerzutami nowotworu
30 kwietnia 2026, 10:30Naukowcy z Imperial College London, Instytutu Francisa Cricka i Szpitala Uniwersyteckiego w Regensburgu odkryli zaskakującą zależność: infekcja wirusem RSV – odpowiedzialnym za typowe przeziębienia i zapalenia oskrzeli – może znacząco utrudniać tworzenie przerzutów nowotworowych w płucach. Wyniki badań rzucają nowe światło na związek między infekcjami wirusowymi a biologią raka.
W jerozolimskiej dzielnicy odkryto akwedukt sprzed ponad 2 tys. lat
26 maja 2015, 06:37Podczas prac budowlanych w kwartale Umm Tuba odkryto fragment akweduktu sprzed ponad 2 tysięcy lat, za pośrednictwem którego dostarczano wodę do Jerozolimy.
Miały pochodzić ze starożytności. Hełmy okazały się o setki lat młodsze
8 czerwca 2026, 11:52W 1990 roku u wybrzeży hiszpańskiego miasta Benicarló w Walencji rybacy wydobyli dwie duże bryły żelaza pozlepianego przez korozję i morskie osady. Bryły składały się z 43 żelaznych hełmów. Zostały znalezione na głębokości około 6 metrów na znanym stanowisku archeologicznym Piedras de la Barbada, gdzie wcześniej odkryto amfory, rzymskie kotwice, hełmy z brązu – w tym celtyckie/rzymskie hełmy typu Monetfortino z czasów wojen punickich oraz fragment hełmu chalcydyjskiego (IV/III wiek p.n.e.). Nowo odkryte hełmy uznano więc za pochodzące ze starożytności. Jednak obecne badania – przeprowadzone przez włosko-hiszpański zespół – dowodzą, że hełmy są o setki lat młodsze, niż przypuszczano.
Parecznik z Hadesu rodem
2 lipca 2015, 06:29Międzynarodowy zespół naukowców odkrył żyjącego najgłębiej pod powierzchnią ziemi parecznika. Członkowie Chorwackiego Towarzystwa Biospeleologicznego znaleźli zwierzę w 3 lokalizacjach pasma Welebit: w jaskiniach Munižaba i Muda labudova oraz systemie Lukina jama-Trojama.
Pierwsze udane obrazowanie RTG na orbicie
23 lipca 2026, 08:52Przez ponad cztery dekady jedyną wiarygodną metodą obrazowania medycznego dostępną astronautom było USG. Wymaga ono jednak dobrze przeszkolonego operatora, a jego pracę dodatkowo utrudnia mikrograwitacja, w wyniku której dochodzi do przesunięcia płynów ustrojowych i zmiany rozkładu gazów w jelitach. Stąd potrzeba znalezienia innej metody obrazowania, która może się przydać podczas długotrwałych misji kosmicznych. Zespół pod kierownictwem dr Sheyny Gifford z Mayo Clinic postanowił sprawdzić, czy dostępny komercyjnie, przenośny aparat rentgenowski może się sprawdzić na orbicie – wyniki opublikowano w czasopiśmie Radiology.
Wielki Zderzacz Hadronów potwierdza Model Standardowy
28 lipca 2015, 08:22Na hipotezę o supersymetrii spadł kolejny cios. Dane z Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC) dowodzą, że zmiana kwarka pięknego w kwark górny zachodzi zgodnie z zasadami Modelu Standardowego. Dotychczas pomiary tego rzadko spotykanego zjawiska dawały niejednoznaczne wyniki, co próbowano tłumaczyć właśnie supersymetrią
