Zagadka czerwonych nadolbrzymów. JWST sfotografował gwiazdę progenitorową supernowej.
9 października 2025, 09:51Naukowcy z Northwestern University są pierwszymi, którym udało się zaobserwować gwiazdę progenitorową supernowej w zakresie średniej podczerwieni. Obserwacje, dokonane za pomocą Teleskopu Webba w połączeniu z analizą archiwalnych obrazów z Teleskopu Hubble'a, dają nadzieję na rozwiązanie zagadki masywnych czerwonych nadolbrzymów. Astronomowie od dekad zastanawiają się, dlaczego masywne czerwone nadolbrzymy rzadko eksplodują, podczas gdy modele teoretyczne przewidują, że powinny one stanowić większość supernowych Typu II, powstających poprzez zapadnięcie się jądra masywnej gwiazdy.
Kończyna fantomowa po udarze
27 września 2010, 11:56U osób po amputacjach pojawia się często złudzenie zwane kończyną fantomową, czyli wrażenie, że utracona ręka lub noga nadal istnieje. Okazuje się jednak, że występuje ono także u pacjentów z uszkodzeniami układu nerwowego, np. po udarze. Chorzy czują wtedy, że osłabiona kończyna znajduje się w zupełnie innym miejscu niż w rzeczywistości lub że porusza się, podczas gdy naprawdę spokojnie leży.
W indonezyjskim trójkącie koralowym odkryto 6 nowych gatunków gąbek
20 września 2017, 05:01Indonezyjskie rafy koralowe, zlokalizowane w obrębie tzw. koralowego trójkąta, należą do najbogatszych na świecie. Wiedza nt. różnorodności gąbek i kilku innych morskich taksonów w tym rejonie jest jednak mocno niekompletna. Z tego powodu często są one pomijane w monitoringu czy programach ochronnych.
Naukowcy otworzyli drogę do uzyskania nowych gatunków roślin hodowlanych
21 listopada 2025, 10:16Proces zapylania to jedna z wielkich tajemnic roślin. Zagadką jest, w jaki sposób podczas jednoczesnego uwalniania olbrzymich ilości pyłku przez dziesiątki gatunków, pojedyncza roślina decyduje, które ziarno pyłku zaakceptować, a które odrzucić. Do poznania tej tajemnicy przybliżają nas prace uczonych z University of Masschusetts Amherst i Uniwersytetu Rolniczego w Szantungu w Chinach.
Składnia ludzkich działań
5 listopada 2010, 10:58Składnia jest wykorzystywana nie tylko do zrozumienia zdań, ale i działań innych ludzi. Wg psychologów, oznacza to, że dysponujemy reprezentacją możliwych rodzajów powiązań między działaniami i celami.
U mężczyzn migotanie przedsionków rozwija się wcześniej niż u kobiet
16 października 2017, 10:33U mężczyzn migotanie przedsionków (ang. atrial fibrillation, AF) pojawia się średnio ok. 10 lat wcześniej niż u kobiet. Głównym czynnikiem ryzyka jest nadwaga.
W kamieniach nerkowych odkryto całe warstwy tworzone przez bakterie
28 stycznia 2026, 09:35Kamienie nerkowe znane są medycynie od kilku tysięcy lat. Powinniśmy więc wiedzieć o nich wszystko. Tymczasem naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles donieśli o istnieniu nieznanego komponentu kamieni. Badacze odkryli w nich warstwy bakterii. To przełomowe odkrycie stoi w sprzeczności z panującym poglądem, że kamienie tworzą się wyłącznie w wyniku procesów chemicznych i fizycznych. Pokazuje ono, że wewnątrz kamieni znajdują się bakterie, które mogą brać aktywny udział w ich formowaniu się, mówi doktor Kymora Scotland. Odkrycie tego mechanizmu otwiera drogę do opracowania nowych strategii terapeutycznych, które będą brały na cel mikroorganizmy kamieni nerkowych, dodaje uczona.
Bakteria w roli swatki
2 grudnia 2010, 16:47Co decyduje o doborze partnera? Atrakcyjność, zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do wyżywienia rodziny - wymieni każdy. Odkrycie, że może o tym decydować żyjąca w organizmie bakteria nieco szokuje, ale to prawda. Co więcej, może ona sterować ewolucją organizmu gospodarza. Na szczęście nie dotyczy to człowieka, lecz muszki owocówki.
Monarchy wolą wieś od ogrodów i poboczy
10 listopada 2017, 06:32Nie wszystkie trojeści są wg zagrożonych danaidów wędrownych (Danaus plexippus) jednakowo dobre. Badania naukowców z Uniwersytetu w Guelph wykazały, że na roślinach z obszarów wiejskich znajduje się 3,5 razy więcej jaj tych motyli niż na trojeściach z miejskich ogrodów czy poboczy dróg.
Nieznany gatunek małpy człekokształtnej zmieni poglądy na ewolucję człowieka?
30 marca 2026, 09:17Spędziliśmy pięć lat na poszukiwaniach takich skamieniałości, bo gdy przyjrzeliśmy się bliżej drzewu filogenetycznemu wczesnych małp człekokształtnych stało się jasne, że czegoś tam brakuje, a brakujący element znajduje się w Afryce Północnej, mówi Hesham Sallam, paleontolog z Uniwersytetu w Mansoura. Opublikowane na łamach Science badania przeprowadzone przez Sallama i jego kolegów oraz naukowców z Uniwersytetu Południowej Kalifornii (USC) mogą zmienić poglądy na ewolucję człowieka. Uczeni znaleźli bowiem szczątki nieznanego dotychczas gatunku.
