Fortyfikacje sprzed 4000 lat na północy Maroka

wczoraj, 08:24

Nad rzeką Oued Beht w północno-zachodnim Maroku archeolodzy zbadali konstrukcję, która miała chronić miejscową ludność już około 4 tysięcy lat temu. Rów, wał ziemny i ściana tworzyły barierę utrudniającą dostęp do południowej części stanowiska. Wzniesienie tej konstrukcji pokazuje, że mieszkańcy tamtych terenów podejmowali znaczne przedsięwzięcia budowlane w okresie, o którym wciąż niewiele wiemy.



Kręgowce potrzebują bioróżnorodności wśród owadów

30 września 2026, 10:13

Co łączy niedźwiedzia grizzly, żabę i papugę? Fakt, że ich życie może zależeć od owadów i to na znacznie więcej sposobów, niż nam się wydaje. Owady dostarczają pożywienia, budują schronienia, usuwają odchody i odstraszają drapieżniki. Opublikowany właśnie w Nature Reviews. Biodiversity przegląd badań pokazuje, jak bardzo rozległa i skomplikowana to sieć i dlaczego jej osłabienie, spadek liczby i bioróżnorodności owadów może negatywnie odbić się na całym świecie kręgowców.


Sądzili, że to palenisko. Odkryli rzadki grób skrzynkowy z neolitu

30 września 2026, 09:08

Coś, co wyglądało na ślady paleniska, okazało się niezwykłym znaleziskiem archeologicznym. Najpierw zauważono węgiel drzewny i kamienie popękane od ognia. Jednak pod warstwą ziemi krył się kamienny grób skrzynkowy z końca neolitu. Odkrycie na płaskowyżu Svinesund może pomóc wyjaśnić, jak tamtejsze społeczności żegnały swoich zmarłych ponad 4000 lat temu.


Jak Grenlandia i Antarktyda tracą lód. Pokazuje to największy zbiór danych satelitarnych

29 września 2026, 11:46

W latach 1979–2023 Grenlandia i Antarktyda straciły łącznie około 11,3 biliona ton lodu. To wystarczyło, by podnieść poziom morza o 31,4 milimetra. Takie wnioski płyną z badań międzynarodowego zespołu naukowego, na czele którego stała Inès N. Otosaka z Northumbria University. Naukowcy wykorzystali największy w historii zbiór danych satelitarnych, łącząc informacje z 42 oszacowań opartych na danych z 27 misji. Dla Grenlandii analiza sięga 1972 roku, a dla Antarktydy – roku 1979.


Średniowieczny system centralnego ogrzewania. Wyjątkowe znalezisko w Bazylei

25 września 2026, 14:21

Podczas przebudowy obiektów położonych przy ulicy Petersgraben w Bazylei, w bezpośrednim sąsiedztwie tutejszego uniwersytetu, na dziedzińcu dawnej szkoły zawodowej trafiono na mury i posadzki średniowiecznego klasztoru Gnadental. A pod jedną z posadzek znaleziono wyjątkowo dobrze zachowany system ogrzewania, który w przeszłości prawdopodobnie ogrzewał refektarz. To unikatowe znalezisko w Szwajcarii, a ze względu na stan zachowania, jedno z najważniejszych w Europie.


Nie chcą miliarda euro za zbudowanie teleskopu na Wyspach Kanaryjskich

25 września 2026, 09:12

Członkowie Thirty Meter Telescope (TMT) International Organization odrzucili ofertę dofinansowania w wysokości 1 miliarda euro w zamian za wybudowanie TMT na Wyspach Kanaryjskich w Obserwatorium Roque de los Muchachos na wyspie La Palma. Miejsce to jest – po Obserwatorium Mauna Kea – drugą najlepszą na półkuli północnej lokalizacją dla teleskopów. Znajdują się tam jedne z najnowocześniejszych urządzeń.


Niezwykłe odkrycie w Paryżu: pozostałości celtyckiej osady, która dała początek stolicy Francji

24 września 2026, 11:43

Lutecja jest to miasto Paryzjów, leżące na wyspie utworzonej przez rzekę Sekwanę. Tak w rozdziale 57. księgi VII Wojny galijskiej opisuje Cezar celtyckie oppidum, które dało początek współczesnemu Paryżowi. Teraz w Paryżu ogłoszono wielkie odkrycie – pod dziedzińcem najstarszego na świecie wciąż działającego szpitala Hôtel-Dieu, który znajduje się na l’île de la Cité, znaleziono mur z kamienia i drewna, którego technika budowy jest charakterystyczna dla fortyfikacji galijskich z końca epoki żelaza.


Najmłodsza znana planeta: przeczy modelom i wyznacza kres możliwości obserwacyjnych

24 września 2026, 10:06

Nasze modele formowania się planet z trudem radziły sobie z wyjaśnieniem istnienia dotychczasowych pretendentów do najmłodszej planety – dwiema planetami krążącymi wokół gwiazdy PDS 70 i dwiema obiegającymi gwiazdę WISPIT 2 – a wszystkie one mają ponad 5 milionów lat. Odkrycie planety Elias 2-24 b pokazuje, że nawet najlepsze modele wciąż pomijają jakieś ważne procesy, mówi profesor Lucas Cieza z Instituto de Estudios Astrofísicos w Chile. Uczony jest współautorem pracy, w której opisano planetę liczącą sobie mniej niż milion lat.


Eukariot-rekordzista. Ameba rozmnaża się w 63 stopniach Celsjusza

23 września 2026, 09:47

Od wielu dekad uznawano, że górną granicą temperatury, przy której mogą rozmnażać się eukarioty, jest 60 stopni Celsjusza. Teraz naukowcy odkryli amebę, która radzi sobie w wyższych temperaturach. Incedioamoeba cascadensis dzieli się w temperaturze nawet 63 stopni Celsjusza, a w temperaturze 64 stopni nadal aktywnie się porusza. Odkrycie pokazuje, że możliwości przystosowania się złożonych komórek do wysokich temperatur są większe niż sądzono.


Zdrowie stawów po porodzie: Jak radzić sobie ze zmianami hormonalnymi, wadami postawy i regeneracją fizyczną

21 września 2026, 13:36

Czwarty trymestr to okres głębokiej adaptacji fizjologicznej. Ciało młodej mamy przechodzi wtedy intensywną regenerację, jednocześnie sprostowując całodobowym, wymagającym fizycznie potrzebom noworodka. Choć we wczesnym okresie większość uwagi klinicznej i rodzinnej skupia się na rozwoju dziecka, równie ważna dla długoterminowego dobrostanu jest rehabilitacja fizyczna matki — a w szczególności dbanie o prawidłową postawę i ochronę stawów. W trakcie ciąży i przez wiele miesięcy po porodzie krążące w organizmie hormony, takie jak relaksyna, nadal zmiękczają tkankę łączną. Sprawia to, że nadgarstki, barki, biodra oraz kręgosłup są wyjątkowo podatne na hipermobilność i przeciążenia. Ergonomicznie wyprofilowana poduszka do karmienia Momcozy, wdrożona do codziennej rutyny, stanowi niezbędne wsparcie fizyczne — unosi dziecko na wysokość piersi, chroniąc przed zaokrąglaniem kręgosłupa i nadmiernym obciążaniem delikatnych torebek stawowych podczas częstego karmienia. Rozumiejąc hormonalne i biomechaniczne podłoże wiotkości stawów po porodzie, rodzice mogą wprowadzić ukierunkowane korekty postawy i nawyki regeneracyjne, aby bezpiecznie i komfortowo przejść przez proces powrotu do zdrowia.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy