Już 20-latkowie mają blaszki miażdżycowe

31 sierpnia 2026, 13:10

Miażdżycę kojarzy się z chorobą ludzi starszych. Jednak szeroko zakrojone badania przeprowadzone w Danii i Hiszpanii dowodzą, że to błędny pogląd. Henning Bundgaard z Uniwersytetu w Kopenhadze i Borja Ibanez z Narodowego Centrum Badań Układu Krążenia w Madrycie oraz ich współpracownicy donoszą na łamach New England Journal of Medicine (NEJM), że pierwsze zmiany w tętnicach można znaleźć już u... 20-latków. A wraz z wiekiem ich liczba rośnie niezwykle szybko.



Nieukończony teleskop i przypadkowe odkrycie. Jak umierająca gwiazda zwraca materię

27 sierpnia 2026, 08:34

Astronomowie skupieni w Dragonfly Focuced Research Organization (DFRO) z Santa Fe zarejestrowali wyjątkowy proces, który od dawna umykał obserwacjom – moment, w którym szczątki umierającej gwiazdy są rozrywane i wchłaniane przez otaczający ją gaz. Zjawisko takie zarejestrowano w znajdującej się 650 lat świetlnych od Ziemi Mgławicy Ślimak, jednej z najbliższych nam i najlepiej poznanych mgławic.


Skąd się bierze nasza chęć posiadania zwierząt domowych?

21 sierpnia 2026, 10:16

Skąd u człowieka chęć trzymania zwierząt nie dla pożytku, a dla przyjemności? Odpowiedź na to pytanie możemy znaleźć u naczelnych. Cyril C. Greuter z University of Oxford, Colin A. Chapman z Vancouver Island University oraz Paul A. Garber z University of Illinois i ich zespół przyjrzeli się 427 udokumentowanym przypadkom interakcji społecznych między naczelnymi a zwierzętami innych gatunków.


Chodzenie po schodach wiąże się z dłuższym życiem i lepszym stanem zdrowia

15 sierpnia 2026, 06:59

Rzadko zastanawiamy się nad tym, czy wchodzenie po schodach ma wpływ na nasze zdrowie. Decyzję o wyborze drogi podejmujemy automatycznie. Tymczasem najnowsza metaanaliza opublikowana w American Journal of Cardiovascular Drugs przez naukowców z University of East Anglia oraz Norfolk and Norwich University Hospital sugeruje, że codzienne wybory mogą mieć wpływ na długość życia.


Astrocyty w dorosłym mózgu potrafią odbudować uszkodzony obszar

13 sierpnia 2026, 09:37

Najnowsze badania opublikowane w Nature Neuroscience pokazują, że dojrzałe astrocyty w mózgu dorosłego zwierzęcia potrafią coś, o co ich nie podejrzewano. Są w stanie odbudowywać utracony obszar poprzez zaskakujący mechanizm przemieszczania jąder komórkowych.


Kamień runiczny na Wyspach Owczych. Farerczycy chwalą się niezwykle rzadkim odkryciem

12 sierpnia 2026, 09:08

W ubiegłym miesiącu na Wyspach Owczych dokonano niezwykłego odkrycia. Archeolodzy znaleźli kamień z napisami runicznymi. Tego typu odkrycia zdarzają się tam niezwykle rzadko, raz na kilkadziesiąt lat. Znane są jedynie pojedyncze zabytki tego typu.


Polacy stworzyli olbrzymią bazę danych oddziaływania leków psychotropowych na EEG

10 sierpnia 2026, 10:21

Leki psychotropowe od dekad stanowią podstawę leczenia zaburzeń psychicznych, jednak sposób, w jaki dokładnie wpływają na aktywność elektryczną mózgu, nigdy wcześniej nie został zbadany na tak dużą skalę. Zespół naukowców – w składzie Magdalena Szponar, Patrycja Dzianok, Bartłomiej Gmaj, Wojciech Jernajczyk i Jan Kamiński – z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Instytutu Psychiatrii i Neurologii oraz SUNY Upstate Medical University, przeanalizował ponad 24 tysiące zapisów EEG pochodzących z dwóch warszawskich szpitali psychiatrycznych. Wyniki tej pracy, opublikowane w czasopiśmie eBioMedicine, tworzą największy jak dotąd atlas neurofizjologicznych „podpisów" głównych klas leków psychotropowych.


Dodo widział świat inaczej, niż sądzono. Nowe badanie odsłania zmysły wymarłego ptaka

6 sierpnia 2026, 13:15

Dront dodo (Raphus cucullatus) i spokrewniony z nim dront samotny (Pezophaps solitaria) od dawna funkcjonują w kulturze jako symbole ludzkiej nieodpowiedzialności wobec przyrody. O ich wyglądzie i losie napisano wiele, znacznie mniej wiadomo jednak o tym, jak faktycznie postrzegały otaczający je świat. Zespół pod kierunkiem Sary Citron i Andrew N. Iwaniuka z University of Lethbridge w Kanadzie oraz Very Weisbecker z australijskiego Flinders University postanowił prześledzić tę kwestię na podstawie badań czaszki.


Pierwsze udane obrazowanie RTG na orbicie

23 lipca 2026, 08:52

Przez ponad cztery dekady jedyną wiarygodną metodą obrazowania medycznego dostępną astronautom było USG. Wymaga ono jednak dobrze przeszkolonego operatora, a jego pracę dodatkowo utrudnia mikrograwitacja, w wyniku której dochodzi do przesunięcia płynów ustrojowych i zmiany rozkładu gazów w jelitach. Stąd potrzeba znalezienia innej metody obrazowania, która może się przydać podczas długotrwałych misji kosmicznych. Zespół pod kierownictwem dr Sheyny Gifford z Mayo Clinic postanowił sprawdzić, czy dostępny komercyjnie, przenośny aparat rentgenowski może się sprawdzić na orbicie – wyniki opublikowano w czasopiśmie Radiology.


We Francuskiej Bibliotece Narodowej odkryto nieznane zapiski Mozarta i jego uczennicy

29 czerwca 2026, 07:50

Kilka miesięcy temu 2 lutego François-Pierre Goy, kustosz odpowiedzialny za przednowoczesne kolekcje muzyczne Bibliothèque nationale de France, przeglądał stary zeszyt nutowy. W pewnym momencie rozpoznał charakter pisma. Należał do Wolfganga Amadeusza Mozarta. Tak rozpoczęła się historia jednego z najważniejszych odkryć współczesnej muzykologii.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy