Sztuczna inteligencja pomoże projektować eksperymenty naukowe?

2 godz. temu

Laboratorium naukowe może być wyposażone we wszystkie urządzenia niezbędne do dokonania odkrycia, a mimo to naukowcy mogą nie wiedzieć, jak je ze sobą połączyć, by przeprowadzić badania. Lasery, soczewki, zwierciadła i inne narzędzia mają tak wiele możliwości, można je konfigurować na tyle sposobów, że sprawdzenie wszystkich potencjalnych rozwiązań przekracza ludzkie możliwości. Fizycy polegają więc na wiedzy, doświadczeniu i intuicji. Czasem jednak to nie wystarcza.



Wielkie modele językowe jako wirus poznawczy

4 godz. temu

Sztuczna inteligencja pomaga pisać teksty, wyjaśnia trudne zagadnienia, podsuwa rozwiązania, oferuje gotowe odpowiedzi. Czy jej upowszechnienie może sprawić, że będziemy tracili zdolność do wykonywania tych czynności samodzielnie? Odpowiedź na to pytanie postanowił znaleźć międzynarodowy zespół naukowy, w skład którego wchodzili między innymi Ricard Solé z Universitat Pompeu Fabra, David C. Krakauer z Santa Fe Institute oraz Michael Levin z Uniwersytetu Harvarda.


Badanie sugeruje, że różne grupy szympansów mają różne akcenty

4 września 2026, 08:13

W miarę dorastania ludzki akcent staje się coraz wyraźniejszy, a my często potrafimy poznać po nim, skąd pochodzi mówca. Nowe badania sugerują, że podobny proces zachodzi też u szympansów. Charakterystyczne cechy odgłosów danej populacji pojawiają się już u najmłodszych, a z czasem stają się coraz wyraźniejsze. Do takich wniosków doszli Kassandra Giragosian z Queen Mary University of London, Marina Davila-Ross z University of Portsmouth oraz Derry Taylor z Institute des Sciences Cognitives Marc Jeannerod.


Sensacja pod Żórawiną. Badali cmentarz sprzed 1600 lat, znaleźli kurhan sprzed 5000 lat

3 września 2026, 10:00

Od niemal 100 lat stanowisko archeologiczne w okolicach podwrocławskiej Żórawiny było znane jako cmentarzysko z końca okresu wpływów rzymskich i początków wędrówek ludów. Odkrywano tam pochówki sprzed około 1600 lat. Jednak podczas tegorocznego sezonu badawczego okazało się, że teren ten wykorzystywano już tysiące lat wcześniej. Sensacyjnego odkrycia dokonano w ostatniej chwili, gdy archeolodzy przygotowywali się do zakończenia prac. Właśnie wtedy na ziemi zauważono kolisty zarys o średnicy około 4 metrów. Okazało się, że to kurhan sprzed tysiącleci z centralną komorą grobową.


Bez ludzi Amazonia niemal nie płonęła

2 września 2026, 14:43

W tropikalnym lesie deszczowym naturalny pożar to zjawisko wyjątkowe. Duża wilgotność utrudnia zapłon, w związku z czym większość amazońskich roślin nie jest w żaden sposób przystosowana do obecności ognia. Dane paleośrodowiskowe dowodzą, że przed pojawieniem się ludzi nawet w bardziej suchych regionach Amazonii i na pograniczu lasu i sawanny pożary występowały tam bardzo rzadko. Sytuacja zaczęła zmieniać się po zasiedleniu Ameryki Południowej przez człowieka.


Korzystanie z AI przez uczniów pogarsza wyniki egzaminów

2 września 2026, 08:40

Sztuczna inteligencja pozwala uczniom szybciej wykonywać zadania domowe i zdobywać za nie lepsze oceny. Jednak cierpi na tym nauka. Badanie przeprowadzone w chińskich szkołach pokazuje, że uczniowie, którzy „odrabiali” zadania domowe korzystając z AI, gorzej wypadali na egzaminach, niż ich koledzy, którzy zadania domowe robili samodzielnie.


Jak człowiek zaczął polować? Obserwacje kapucynek dadzą odpowiedź?

1 września 2026, 13:28

Obserwacje brazylijskich kapucynek mogą dać odpowiedź na pytanie, dlaczego człowiek zaczął polować. Susana Carvalho z Uniwersytetu w Porto, Noemi Spangnoletti z Uniwersytetu w São Paulo oraz ich międzynarodowy zespół przez 45 miesięcy obserwowali dwie grupy kapucynek brodatych (Sapajus libidinosus) żyjących na tym samym obszarze. W tym czasie odnotowali 446 przypadków spożywania kręgowców przez te głównie owocożerne małpy.


Pierwsza operacja neurochirurgiczna z bezpośrednim udziałem sztucznej inteligencji

1 września 2026, 09:12

Sztuczna inteligencja po raz pierwszy wsparła neurochirurga w czasie rzeczywistym podczas operacji usuwania guza mózgu. Opracowany na University College London system analizował obrazy przekazywane z endoskopu i wskazywał na znajdujące się w polu operacyjnym struktury, których uszkodzenie mogło doprowadzić do udaru, utraty wzroku lub śmierci pacjenta. Wspierana przez AI operacja zakończyła się sukcesem.


Grób dziewczynki może zdradzić, jak ubierano się w epoce wikingów

1 września 2026, 08:24

Na stanowisku Skonager w pobliżu Varde w zachodniej Jutlandii archeolodzy badają niezwykły grób sprzed 1300 lat, z epoki wikingów. Zachowały się w nim fragmenty wełnianych i lnianych tkanin, które mogą pomóc odtworzyć sposób ubierania się jednej z pochowanych tam osób. Cmentarzysko zostało odkryte w 2024 roku. Znaleziono w nim pochówki niemowląt, dzieci, młodzieży i dorosłych oraz wyposażenie grobowe, w tym noże, bursztynowe i szklane paciorki. Szczególnie interesujący jest grób dziewczynki, którą pochowano z dwiema owalnymi zapinkami skålspænder. Na zapinkach przetrwały fragmenty tkanin.


Już 20-latkowie mają blaszki miażdżycowe

31 sierpnia 2026, 13:10

Miażdżycę kojarzy się z chorobą ludzi starszych. Jednak szeroko zakrojone badania przeprowadzone w Danii i Hiszpanii dowodzą, że to błędny pogląd. Henning Bundgaard z Uniwersytetu w Kopenhadze i Borja Ibanez z Narodowego Centrum Badań Układu Krążenia w Madrycie oraz ich współpracownicy donoszą na łamach New England Journal of Medicine (NEJM), że pierwsze zmiany w tętnicach można znaleźć już u... 20-latków. A wraz z wiekiem ich liczba rośnie niezwykle szybko.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy