Świat stracił większość starofrancuskich romansów rycerskich i niemal wszystkie manuskrypty
8 lipca 2026, 11:26Przed czterema laty dowiedzieliśmy się, że świat utracił aż 90% manuskryptów z opowieściami heroicznymi i rycerskimi. To zrodziło naturalne pytanie, ile straciliśmy samych opowieści. Bo w końcu utrata manuskryptu nie oznacza, że zniknęła zapisana w nim opowieść. Ta mogła przetrwać w innych kopiach. Jean-Baptiste Camps, Julien Randon-Furling i Ulysse Godreau z École nationale des chartes poinformowali na łamach PNAS Nexus, że mogliśmy stracić nawet 60 procent średniowiecznych utworów tego gatunku, a spośród samych rękopisów – ponad 95 procent. Taki wynik dał model matematyczny oparty na symulacjach komputerowych i danych o blisko dwóch tysiącach manuskryptów.
Najstarsza plomba świata
21 września 2012, 06:49Międzynarodowy zespół naukowców zidentyfikował najstarszą plombę świata. Mniej więcej 6,5 tys. lat temu ubytek w koronie pewnego lewego dolnego kła wypełniono pszczelim woskiem. Zabieg przeprowadzono krótko przed lub tuż po śmierci właściciela.
Mumia dziecka chroniona niezwykłym amuletem, a na portrecie dorosła kobieta
25 listopada 2020, 13:24Nowoczesna technika pozwoliła na odkrycie niezwykłego amuletu pochowanego wraz z mumią sprzed 2000 lat. Wykazała też, że portrety mumiowe nie zawsze oddawały wygląda pochowanej osoby.
Pompejański wyrzut sumienia
6 listopada 2014, 07:28Po 50 latach wyrzutów sumienia pewna Kanadyjka zwróciła ukradziony w 1964 r. w czasie podróży poślubnej fragment ornamentu z pompejańskich Koszar Niewolników (Quadriportico dei Teatri).
Unikatowe przedstawienie bogini Rzymu Romy w złotym szkle
6 lutego 2023, 11:06Podczas wykopalisk związanych z budową stacji Porta Metronia linii C metra w Rzymie odkryto przedstawienie Romy - bogini Rzymu, tradycyjnego uosobienia państwa rzymskiego. Pierwotnie było to denko kubka. Roma ma na głowie hełm, a w dłoni dzierży włócznię. Jak podkreśla Simona Morretta z Soprintendenza Speciale Roma, to pierwsze przedstawienie Romy w złotym szkle, jakie kiedykolwiek odkryto.
W Pompejach zatrzymano kobietę, która wycinała kostki z mozaiki
8 kwietnia 2019, 16:22Zatrzymano brytyjską turystkę, która w Casa dell' Ancora w Pompejach próbowała wyciąć tessery (łac. tessera – kostka) z mozaiki. Kobieta była tam w towarzystwie siostry i ojca.
Powrót mumii
7 listopada 2012, 11:37Minister kultury Boliwii Pablo Groux oddał peruwiańskiemu koledze po fachu Luisowi Peirano 700-letnią mumię, która została skradziona przez handlarzy starożytnościami. By chronić cenny obiekt, na czas przekazania owinięto go białym lnem. Uroczystość odbyła się w peruwiańskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych w Limie. Urzędnicy podpisali też dokument, który ma ułatwić współpracę w zakresie walki z przemytem.
Pierwszy w historii komiks Zamku Królewskiego na Wawelu. Przedstawia niezwykłą historię Szczerbca
28 grudnia 2020, 13:01"Karolina i Karol na Wawelu. Tajemnice miecza" Artura Wabika i Marcina Wierzchowskiego to pierwszy komiks wydany przez Zamek Królewski na Wawelu. To pierwszy komiks wydany przez nasze muzeum, chociaż Wawel bohaterem komiksu nie jest po raz pierwszy – zaznacza dyrektor dr hab. Andrzej Betlej. Wydawnictwo przedstawia historię Szczerbca, miecza koronacyjnego królów polskich.
Bardzo rzadkie znalezisko - neolityczny topór z drzewcem
27 listopada 2014, 11:33Prowadząc wykopaliska przed budową tunelu Fehmarn Belt, duńscy archeolodzy natrafili na bardzo rzadki artefakt - topór sprzed 5,5 tys. lat nadal osadzony w drewnianym drzewcu. Do odkrycia doszło w Rødbyhavn, mieście portowym na południowym wybrzeżu Lolandii.
Kobieta z paleolitu pozostawiła DNA na wisiorku. Naukowcom udało się je zbadać
4 maja 2023, 16:27Po raz pierwszy udało się uzyskać ludzkie DNA z paleolitycznego artefaktu. Międzynarodowy zespół naukowców pracujących pod kierunkiem specjalistów z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka wyizolował DNA kobiety z przewierconego zęba jelenia kanadyjskiego (wapiti) znalezionego w Denisowej Jaskini. Materiał genetyczny zachował się w na tyle dobrym stanie, że możliwe było zrekonstruowanie profilu genetycznego kobiety, która używała wisiorka
