Neolityczni łowcy-zbieracze prowadzili świadomą introdukcję ryb do jezior Skandynawii
20 lipca 2026, 11:51Gdy myślimy o rewolucji neolitycznej – momencie, w którym człowiek przestał być biernym uczestnikiem przyrody i zaczął nią świadomie zarządzać – zwykle mamy na myśli uprawę zbóż i hodowlę zwierząt. Badania opublikowane w czasopiśmie Antiquity przez Axela Mjæruma i Ellen K. Friis z Muzeum Historii Kultury Uniwersytetu w Oslo oraz Andreasa J. Kirchhefera z Dendroøkologen i niezależnego badacza Trygve Hesthagena pokazują, że zdolność do przekształcania ekosystemów posiadały już społeczności łowiecko-zbierackie, i to na kilka tysięcy lat przed pojawieniem się rolnictwa w Skandynawii.
Więź człowieka z psem jest zadziwiająco podobna niezależnie od szerokości geograficznej
2 lipca 2026, 06:58Gdy myślimy o psach, w głowie pojawia się obrazek znany z naszego kręgu cywilizacyjnego – pies czekający przy drzwiach, śpiący w łóżku z właścicielem, towarzyszący podczas spacerów. Tymczasem – jak przypominają naukowcy z Uniwersytetu Fryderyka Schillera w Jenie i Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka w Lipsku – taki model to niewielki wycinek globalnej rzeczywistości. Aż trzy czwarte psów na świecie nie żyje jak zachodnie zwierzęta domowe. Są zaprzęgane do pracy – polują, pilnują, żywią się resztkami, biegają swobodnie. A mimo to, jak pokazują badania opublikowane w Scientific Reports, więź łącząca je z ludźmi okazuje się zaskakująco podobna niezależnie od szerokości geograficznej.
Zagadkowy ptak na monecie Chrobrego
24 czerwca 2026, 13:52Najbardziej znana z polskich monet, z najstarszym zachowanym w oryginale zapisem nazwy „Polska". I najbardziej kontrowersyjna. A tym, co od dekad budzi spory wśród specjalistów jest... ptak. Wbrew temu co zwykle myślimy, wcale nie musi być to orzeł. Bo denar Bolesława Chrobrego z napisem Princes Polonie, powstały około roku 1000, w związku ze zjazdem gnieźnieńskim nie jest zwykłym środkiem płatniczym, a manifestem politycznym i religijnym.
Finanse przyszłości. Jak technologia blockchain zmienia codzienne płatności
20 stycznia 2026, 09:41Jeszcze do niedawna kryptowaluty kojarzyły się głównie z inwestowaniem i spekulacją. Dziś coraz częściej mówi się o nich w zupełnie innym kontekście – jako o realnym narzędziu do codziennych płatności. Stablecoiny, takie jak USDC, odgrywają w tym procesie kluczową rolę, bo łączą technologię blockchain ze stabilnością tradycyjnych walut. Nic dziwnego, że coraz więcej osób interesuje się jak kupić usdc, szukając prostego sposobu na wejście w nowoczesne finanse.
Sam zapach tłuszczu podczas ciąży wystarczy, by u dziecka rozwinęła się otyłość
4 grudnia 2025, 13:00Sam zapach tłustego pożywienia, który czuje dziecko w okresie płodowym oraz w czasie karmienia piersią, zwiększa ryzyko otyłości i cukrzycy typu 2. w dorosłym życiu. Uczeni z Instytutu Badań nad Metabolizmem im. Maxa Plancka karmili ciężarne myszy zdrową dietą o niskiej zawartości tłuszczu, która jednak pachniała tłuszczem, na przykład bekonem. U mysich matek metabolizm się nie zmienił, jednak ich dzieci silniej reagowały na dietę wysokotłuszczową, rozwijała się u nich większa otyłość i insulinooporność.
Ryzyko rozwoju nowotworu może być określane jeszcze przed naszym urodzeniem
28 stycznia 2025, 11:30Prawdopodobieństwo, z jakim w ciągu życia zachorujemy na nowotwór, może być określane jeszcze przed urodzeniem, twierdzą naukowcy z Van Andel Institute (VAI). Na łamach Nature Cancer informują oni o zidentyfikowaniu dwóch różnych stanów epigenetycznych, które pojawiają się w życiu płodowym, a które powiązane są z ryzykiem nowotworu. Jeden z nich związany jest z niskim, drugi z wysokim ryzykiem zachorowania. Odkrycie może znacząco zmienić postrzeganie nowotworów.
Naukowcy wykazali, jak zaawansowany wiek chroni przed rakiem
6 grudnia 2024, 09:40Wiek to jeden z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju nowotworów. W miarę, jak stajemy się coraz starsi, w naszych organizmach akumulują się mutacje, które w końcu mogą doprowadzić do pojawienia się choroby. Naukowcy z Memorial Sloan Kettering Cancer Center i ich współpracownicy opisali mechanizm, za pomocą którego zaawansowany wiek chroni przed rozwojem nowotworu. Swoje badania prowadzili na mysim modelu raka płuc.
Jak rozprzestrzeniała się malaria? Zrekonstruowano 5500 lat historii choroby
14 czerwca 2024, 09:47Malaria to jedna z najbardziej zabójczych chorób w historii ludzkości. W 2022 roku zanotowano 249 milionów zakażeń i 608 000 zgonów w 85 krajach. Obecnie ograniczona jest głównie do obszarów tropikalnych, ale nieco ponad 100 lat temu występowała na połowie powierzchni Ziemi, w tym w USA, Kanadzie, w Skandynawii i na Syberii. Choroba jest przedmiotem intensywnych badań, również dotyczących jej historii i ewolucji
Mikroplastik zagraża stanowiskom archeologicznym?
2 kwietnia 2024, 10:10Pozostawianie świadectw archeologicznych in situ to preferowana metoda zachowywania znalezisk dla przyszłych pokoleń, które mogłyby badać je doskonalszymi metodami. Jednak odkrycie dokonane przez naukowców z University of York każe postawić pod znakiem zapytania jej wartość. Okazuje się bowiem, że zanieczyszczenie mikroplastikiem jest tak wielkie, iż jego fragmenty można znaleźć w próbkach archeologicznych pobranych nawet z głębokości 7 metrów. Nie można wykluczyć, że migrujące fragmenty plastiku są w stanie zniszczyć stanowiska archeologiczne.
Katalog 1,5 miliona kwazarów to największa trójwymiarowa mapa wszechświata
18 marca 2024, 19:20Naukowcy opublikowali największą w historii mapę aktywnych supermasywnych czarnych dziur w centrach galaktyk czyli kwazarów. Są one, wbrew temu co zwykle myślimy o czarnych dziurach, jednymi z najjaśniejszych obiektów we wszechświecie. Bardzo silne promieniowanie kwazara powstaje w dysku akrecyjnym masywnej czarnej dziury. Opadające nań gaz i pył rozgrzewają się, świecąc silniej niż cała galaktyka, w której kwazar się znajduje.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
