Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.



Cyclorana alboguttata

Superwydajna energetycznie... żaba

30 czerwca 2009, 00:20

Badania nad niewielką żabą żyjącą w północnej Australii już niedługo mogą pomóc osobom otyłym. Jak to możliwe? Odpowiedzi należy szukać w komórkach zwierzęcia, zdolnych do wyjątkowo wydajnego wykorzystywania energii.


W USA opisano pierwszy nowy gatunek ptaka od 37 lat

30 sierpnia 2011, 11:06

Po raz pierwszy od 37 lat w Stanach Zjednoczonych zidentyfikowano nowy gatunek ptaka. Ornitolodzy oparli się na egzemplarzu znalezionym w 1963 r. na Midway. Nowemu, bardzo rzadkiemu, gatunkowi ptaka morskiego (burzyka) nadano łacińską nazwę Puffinus bryani. Człon bryani w nazwie wybrano, aby upamiętnić Edwina Horace'a Bryana Juniora, kuratora kolekcji B.P. Bishop Museum w Honolulu w latach 1919-1968.


Morze Martwe

Już 11 500 lat temu działalność człowieka zmieniała klimat

13 czerwca 2017, 09:30

Badacze z Uniwersytetu w Tel Awiwie odkryli dowody na najstarsze znane zmiany klimatyczne spowodowane działalnością człowieka. Miały one miejsce 11 500 lat temu


Czy szczur odczuwa empatię?

7 lipca 2026, 08:35

Empatia, zdolność do współodczuwania wraz z innymi, jest jednym ze spoiw społeczeństw. W 2011 roku amerykańscy naukowcy zaobserwowali w serii eksperymentów, że szczury najpierw uwalniały inne szczury z pułapki, a następnie dzieliły się nimi pożywieniem, zamiast zostawić je w klatce i zjeść samemu. Czyżby szczury odczuwały empatię? Wyniki te potwierdziły się w 2019 roku. Jak wówczas informowaliśmy, gdy szczury widzą cierpiące zwierzę, w ich mózgach aktywują się te same neurony, które aktywują się, gdy same cierpią.


Nowy czynnik ryzyka?

15 lipca 2009, 11:35

Iloraz inteligencji niższy od przeciętnego stanowi czynnik ryzyka chorób serca. W studium uwzględniono 4289 osób. Okazało się, że samo IQ wyjaśniało ponad 20% różnic w śmiertelności grup o niskim i wysokim statusie socjoekonomicznym. Działo się tak nawet po uwzględnieniu innych czynników ryzyka (European Heart Journal).


Wadliwe badania

17 września 2011, 10:16

Badania, które wykazują, że gry wideo przynoszą korzyści dla rozwoju funkcji poznawczych obarczone są poważnymi błędami metodologicznymi, uważają autorzy artykułu opublikowanego we Frontiers in Psychology.


Kolonijni rekordziści

18 lipca 2017, 10:44

Zespół Alanny Durkin z Temple University odkrył, że rurkoczułkowce Escarpia laminata z Zatoki Meksykańskiej żyją ok. 100-200 lat, a niektóre nawet 300 lat.


Rak płaskonabłonkowy skóry

Przyczyną raka skóry jest wirus?

30 lipca 2009, 21:27

Dzięki poszerzeniu wiedzy z zakresu biologii molekularnej w ostatnich latach udaje się odkryć coraz więcej zależności pomiędzy nosicielstwem określonych wirusów i występowaniem chorób nowotworowych. Badacze z Uniwersytetu Stanu Ohio dokonali kolejnego odkrycia z tej serii, lecz tym razem dotyczy ono wyjątkowo częstego rodzaju nowotworu.


Kraken istniał naprawdę?

11 października 2011, 10:57

Przez setki lat śmiałkowie wypuszczający się na morza i oceany obawiali się krakena, olbrzymiego stwora podobnego do ośmiornicy, który miał rzekomo chwytać i zatapiać statki


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy